Ehliyet ve trafik terimleri
Sınavda karşına çıkan terimlerin kısa tanımları. Harfe tıkla ya da listeden terimi bul.
184 terim
A
- ABS
- Sert frenlemede tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek direksiyon hakimiyetinin korunmasını sağlayan kilitlenmeyi önleyici fren sistemi.Ayrıntı
- Aday sürücü
- İlk kez sürücü belgesi alanlar ile iptalden sonra yeniden belge alanların, belgenin alındığı tarihten itibaren 2 yıl süreyle sayıldığı statü.Ayrıntı
- Alkol sınırı (özel araç)
- Özel (hususi) otomobil sürücülerinin kanlarındaki alkol miktarının 0,50 promilin üzerinde olması durumunda kara yolunda araç kullanmalarının yasak olduğu sınır.Ayrıntı
- Alternatör (şarj sistemi)
- Motor çalışırken aküyü şarj eden sistem; şarj ikaz lambası yanık kalırsa alternatörün aküyü şarj etmediği anlaşılır.Ayrıntı
- Ana yol
- Kavşakta tali yollara göre geçiş önceliği tanınan yol.
- Antifriz
- Soğutma suyuna karıştırılarak donma noktasını düşüren, ayrıca korozyon ve kireçlenmeyi önleyen katkı maddesi.Ayrıntı
- Araç (tanım)
- Kara yollarında kullanılabilen motorlu, motorsuz ve özel amaçlı taşıtlar ile iş makineleri ve lastik tekerlekli traktörlerin tamamına verilen genel ad.Ayrıntı
- Asli kusur
- Geçiş önceliğine uymamak, kırmızı ışıkta geçmek gibi trafik kazalarında sürücüye ağırlıklı sorumluluk yükleyen kusur hâli.Ayrıntı
- Atardamar kanaması
- Açık kırmızı renkte, kalbin atım ritmine uyumlu biçimde kesik kesik ve fışkırır tarzda akan, yüksek basınçlı kanama türü.Ayrıntı
B
- Bağlantı yolu
- Kavşak yakınında kara yolu taşıt yollarının birbirine bağlanmasını sağlayan, kavşak alanı dışında kalan ve tek yönlü trafiğe ayrılmış kara yolu kısmı.Ayrıntı
- Bak-Dinle-Hisset yöntemi
- Göğüs hareketinin görülmesi, soluk sesinin duyulması ve nefesin yanakla hissedilmesiyle en fazla 10 saniyede solunumun değerlendirilmesi.Ayrıntı
- Balans ayarı
- Lastik değişiminden sonra tekerleklerdeki ağırlık dengesizliğini gidermek için yapılan, direksiyon titremesini önleyen ayar.Ayrıntı
- Banket
- Yaya yolu ayrılmamış kara yolunda, taşıt yolu kenarı ile şev başı veya hendek arasında kalan; öncelikle yaya ve hayvanların, zorunlu hâllerde araçların kullanabileceği bölüm.Ayrıntı
- Basınç noktası
- Atardamar kanamalarında, kanamanın kaynaklandığı bölgeye yakın standart üst atardamar noktalarına (boyun, koltuk altı, kasık gibi) uygulanan baskı yöntemi.Ayrıntı
- Baş geri-çene yukarı pozisyonu
- Boyun yaralanması olmayan, bilinci kapalı kazazedede dil kökünün geriye kayıp hava yolunu tıkamasını önlemek için başın geriye itilmesi tekniği.Ayrıntı
- Baştan aşağı kontrol
- Kazazedenin solunum sayısı gibi fiziksel bulgularının sistemli biçimde muayene edildiği değerlendirme basamağı.Ayrıntı
- Bayılma
- Beyne giden kan akışının geçici olarak azalmasıyla ortaya çıkan, kısa süreli ve kendiliğinden düzelen bilinç kaybı.Ayrıntı
- Beden dili (trafikte)
- El kaldırma veya yüz ifadesiyle özür dileme gibi sözsüz iletişim biçiminin trafikte kullanımı; gerginliği azaltıp karşılıklı anlayışı güçlendirir.Ayrıntı
- Bildirme basamağı
- Olayın en hızlı şekilde 112'ye haber verilmesi; ilk yardımın temel uygulamalarından biridir.Ayrıntı
- Bilgi işareti
- Sürücüye yol, mesafe veya tesisler hakkında bilgi veren, dikey levha veya yatay işaretleme biçimindeki işaret türü.Ayrıntı
- Birbirini uyarma
- Hata yapan bir sürücünün kaba olmadan, nazik bir dille bilgilendirilmesi; trafik kültüründe yapıcı iletişimin bir örneğidir.Ayrıntı
- Boşaltım sistemi
- Kanı süzerek gerekli maddeleri vücutta tutup zararlı atık maddeleri böbrekler aracılığıyla dışarı atan sistem.Ayrıntı
- Bölünmüş yol
- Gidiş ve geliş yönlerinin refüj veya bariyer gibi fiziki bir ayırıcıyla birbirinden kesin olarak ayrıldığı, aynı yönde en az iki şeridi bulunan kara yolu.Ayrıntı
C
- Ceza puanı
- Kural ihlallerinde birikip, bir yıl içinde 100'ü ilk kez aşan sürücünün belgesinin 2 ay süreyle geri alınmasına yol açan puanlama sistemi.Ayrıntı
Ç
- Çevre kirliliği
- Boşaltıldığı ortamda kirliliğe yol açan her türlü maddenin (atık) neden olduğu, hava, su ve toprak kirliliğini kapsayan zarar.Ayrıntı
D
- D harfli yol numarası
- Ülke içindeki devlet yollarını gösteren yol numaralandırması.
- Delici göğüs yaralanması
- Bilinci açık kazazedeye yarı oturur ya da yaralı taraf altta kalacak şekilde yarı yan yatar pozisyon verilen, saplanan cismin çıkarılmadığı göğüs yaralanması türü.Ayrıntı
- Delici karın yaralanması
- Dışarı çıkan organların içeri sokulmaya çalışılmadan temiz ve nemli bir bezle örtüldüğü, bilinci açık kazazedenin dizleri bükülü sırtüstü yatırıldığı karın yaralanması türü.Ayrıntı
- Delici yara
- Sivri uçlu bir cismin batmasıyla oluşan yara türü.
- Devamlı (sürekli) çizgi
- Üzerinden şerit değiştirilemeyeceğini veya karşı şeride geçilemeyeceğini gösteren, ihlal edilmesi yasak olan yol çizgisi.Ayrıntı
- Diferansiyel
- Virajda dış tekerleğin iç tekerlekten daha uzun yol almasına imkân tanıyan, şafttan aldığı hareketi akslara farklı hızlarda aktaran güç aktarma organı.Ayrıntı
- Diğergamlık
- Kendinden çok başkalarını düşünme ve başkalarının iyiliği için fedakârlık yapma değeri; bencilliğin karşıtıdır.Ayrıntı
- Dingil ağırlığı
- Bir dingile düşen yük ağırlığı; bazı yol ve köprülerde bu ağırlığa göre giriş sınırlaması uygulanır.Ayrıntı
- Direksiyon sistemi
- Sürücünün ön tekerleklerin yönünü değiştirmesini sağlayarak aracı istenilen yöne sevk eden sistem.Ayrıntı
- Doğal delik kanaması
- Vücudun kulak, burun, ağız, anüs ve üreme organları gibi doğal açıklıklarından dışarı doğru olan, dış kanamaların özel bir türü.Ayrıntı
- Dolaşım sistemi
- Kalp, kan damarları ve kan aracılığıyla oksijen ve besinlerin vücudun tamamına taşınmasını sağlayan sistem.Ayrıntı
- Dönel kavşak
- Ortasındaki ada etrafında dönülerek geçilen, kavşak içinde dönmekte olan araca geçiş hakkı tanınan kavşak türü.Ayrıntı
- Dört zamanlı motor çevrimi
- Emme, sıkıştırma, ateşleme (iş) ve egzoz zamanlarından oluşan, bu sırayla tekrarlanan motor çalışma döngüsü.Ayrıntı
- DUR levhası
- Tali yoldan ana yola çıkan sürücüleri kesin olarak durup ana yoldaki trafiği kontrol etmeye zorlamak amacıyla tali yol üzerine konulan levha.Ayrıntı
- Durak
- Yolcu taşıtlarının yolcu bindirip indirmesi veya kısa süreli duraklaması için yatay ve düşey işaretlerle belirlenen yer.Ayrıntı
- Duraklama
- Aracın trafik gereği kısa süreliğine ve sürücü araçtan ayrılmadan durdurulması.
E
- E harfli yol numarası
- Avrupa uluslararası yol ağına dâhil olan güzergâhları gösteren yol numaralandırması.Ayrıntı
- Egzoz emisyon ölçümü
- Araçların egzozdan yaydığı zararlı gazların belirli sınırların üzerine çıkmasını önlemeye yönelik denetim.Ayrıntı
- Egzoz susturucusu
- Motordan çıkan yanmış gazların basıncını kademeli olarak düşürerek oluşan gürültüyü azaltan parça.Ayrıntı
- El freni (park freni) ikaz ışığı
- El freni çekili durumdayken yanan; bırakılmadan sürülürse fren balatalarında aşınmaya yol açabilecek durumu bildiren gösterge.Ayrıntı
- Emniyet Genel Müdürlüğü
- Trafiği düzenleme, kaza tespit tutanağı düzenleme ve araçların tescil işlemlerini yapıp belge/plaka verme görevlerini yürüten kurum.Ayrıntı
- Emniyet kemeri
- Kaza anında sürücü ve yolcuların araç içinde savrulmasını, koltuktan fırlamasını önleyerek ölüm ve yaralanma riskini azaltan, seyir hâlinde takılması zorunlu düzenek.Ayrıntı
- Emniyet şeridi
- Yalnızca acil durumlar ve görevli araçlar için ayrılmış; araç geçerken kullanılması kesinlikle yasak olan şerit.Ayrıntı
- Empati (trafikte)
- Karşıdaki kişiyi yargılamadan önce onun yerine koyup durumu onun gözünden değerlendirebilme becerisi.Ayrıntı
- Empati düzeyi
- Bir sürücünün kendini diğer yol kullanıcılarının (yaya, sürücü) yerine koyabilme derecesi; düşük olduğunda hak ihlallerine yol açar.Ayrıntı
- Engelli park yeri işareti
- Taşıt yolu veya park alanı zemini üzerine çizilen tekerlekli sandalye sembolüyle gösterilen, yalnız engelli sürücülere ayrılmış park yeri.Ayrıntı
- Ezikli yara
- Taş, yumruk veya sopa gibi künt cisimlerin şiddetli çarpmasıyla doku bütünlüğünün ezilerek bozulduğu yara türü.Ayrıntı
F
- Fasılalı (yanıp sönen) kırmızı ışık
- Dur işaretiyle aynı anlamı taşıyan; sürücünün önce tamamen durup trafiğin uygun olduğunu görürse geçebildiği ışık.Ayrıntı
- Fasılalı (yanıp sönen) sarı ışık
- Sürücünün yavaşlayıp dikkatli bir şekilde geçmesi gerektiğini bildiren, durma zorunluluğu getirmeyen ikaz ışığı.Ayrıntı
- Fedakârlık / feragat
- Hak kendisinden yana olsa bile bu hakkı diğer sürücüye bırakabilme; kişisel bir kayba yol açmadan trafikte huzurlu bir ortam oluşturur.Ayrıntı
- Fren mesafesi
- Aracın hızı, yükü, lastik durumu ve yolun yüzeyiyle iklim koşullarına (yaş, buzlu olması gibi) bağlı olarak durmak için kat ettiği mesafe.Ayrıntı
G
- Gabari
- Bir aracın veya yükünün taşıyabileceği/geçebileceği azami genişlik, yükseklik ve uzunluk sınırı.Ayrıntı
- Gabari sınırlaması işareti
- Bir aracın veya yükün geçebileceği azami yüksekliği, genişliği veya uzunluğu metre cinsinden gösteren levha.Ayrıntı
- Geçiş hakkı
- Yayaların ve araç kullananların, diğer yaya ve araç kullananlara göre yolu kullanma sırasındaki önceliği.Ayrıntı
- Geçiş üstünlüğü
- Ambulans, itfaiye gibi özel görevli araçlara görev hâlindeyken tanınan, ışıklı ve sesli uyarı işaretleriyle kullanılabilen ayrıcalıklı geçiş yetkisi.Ayrıntı
- Geçiş yolu
- Bir mülke giriş çıkış için yapılmış yolun, kara yoluna bağlanan ve kara yolu sınırları içinde kalan kısmı.Ayrıntı
- Geçme yasağı işareti
- Kırmızı çerçeveli, o kesimde öndeki aracı geçmenin yasak olduğunu bildiren tanzim işareti.Ayrıntı
- Geniş kavis / dar kavis
- Sola dönüşte geniş, sağa dönüşte dar bir kavisle dönülmesi gereken; aksi karşı şeride taşmaya yol açabilen dönüş kuralı.Ayrıntı
- Gevşek malzemeli zemin işareti
- Yol yüzeyinde çakıl veya kum gibi kaygan ve tutunması zayıf malzeme bulunduğunu bildiren tehlike uyarı işareti.Ayrıntı
- Girişi olmayan yol işareti
- Aracın ters yönden o yola giremeyeceğini belirten, genellikle tek yönlü yolların ters ucunda bulunan; kırmızı zemin üzerinde beyaz yatay çizgili levha.Ayrıntı
- Görüşerek bilgi edinme
- Kazazedeyle iletişim kurarak adı-soyadı, ilaç kullanımı ve özgeçmiş gibi sözlü verilerin toplandığı değerlendirme basamağı.Ayrıntı
- Gürültü kirliliği
- İşitme sağlığını olumsuz etkileyen, fizyolojik ve psikolojik dengeleri bozan, çevrenin sakinliğini yok eden çevre kirliliği türü.Ayrıntı
H
- Hava yastığı (airbag)
- Çarpışma anında algılayıcıların tetiklemesiyle saniyeler içinde şişerek sürücü ve yolcuların sert yüzeylere çarpmasını önleyen pasif güvenlik sistemi.Ayrıntı
- Havale
- Yüksek ateşe bağlı olarak ortaya çıkan, vücut sıcaklığının kademeli biçimde (ani soğuk uygulama olmadan) düşürülmesi gereken nöbet tablosu.Ayrıntı
- Hayat kurtarma zinciri
- Sağlık kuruluşuna haber verme, olay yerinde temel yaşam desteği uygulanması ve ambulans/hastane ekiplerince müdahale edilmesi halkalarından oluşan süreç.Ayrıntı
- Heimlich manevrası
- Konuşamayan, öksüremeyen, nefes alamayan ve boğazını tutan, hava yolu yabancı cisimle tam tıkanmış kazazedeye uygulanan tıkanıklık açma tekniği.Ayrıntı
- Hemzemin geçit
- Kara yolu ile demir yolunun aynı seviyede kesiştiği, bariyerli veya bariyersiz olabilen geçit.Ayrıntı
- Hız sınırı (bölünmüş yol)
- Aksine bir işaret yoksa yerleşim yeri dışındaki bölünmüş kara yollarında otomobiller için geçerli olan saatte 90 kilometrelik azami hız.Ayrıntı
- Hız sınırı (otoyol)
- Aksine bir işaret yoksa otoyolda otomobiller için geçerli olan saatte 120 kilometrelik azami hız.Ayrıntı
- Hız sınırı (yerleşim yeri içi)
- Aksine bir işaret yoksa yerleşim yeri içindeki kara yollarında motorlu araçların çoğu için geçerli olan saatte 50 kilometrelik azami hız.Ayrıntı
- Hızlanma şeridi
- Otoyola girişte aracın hızını ana yoldaki trafiğe uydurmak için kullanılması zorunlu şerit.Ayrıntı
İ
- İçten yanmalı motor
- Silindir içinde yakıtın (benzin, motorin veya LPG) yakılmasıyla çalışan motor türü.Ayrıntı
- İlk yardım çantası
- Otomobil ve şehirlerarası yolcu taşıyan otobüsler gibi araçlarda bulundurulması zorunlu, motorlu bisiklet/motosiklet/traktörde aranmayan malzeme.Ayrıntı
- İlk yardımcı
- Olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut imkânlarla ilaçsız müdahale yaparak hayat kurtarmak amacıyla eğitim almış kişi.Ayrıntı
- İlk yardımın ABC'si
- Hava yolu açıklığı (A), solunumun (B) ve dolaşımın (C) sırasıyla değerlendirilmesinden oluşan, en hızlı tehdit eden üç işlevi kontrol eden temel değerlendirme sırası.Ayrıntı
- İtfaiyeci taşıma yöntemi
- Tek ilk yardımcının kazazedeyi omzunda taşıdığı, yürüyemeyen veya bilinci kapalı kişileri tek başına taşımak için tercih edilen teknik.Ayrıntı
K
- Kafatası tabanı kırığı
- Kulaktan/burundan kanla karışık berrak sıvı gelmesi, göz çevresi ve kulak arkası morluğuyla düşünülen; kazazedenin hareket ettirilmeden beklendiği yaralanma.Ayrıntı
- Kalp masajı
- Duran kalbi yeniden çalışır hâle getirmek için göğüs kemiğine ritmik ve düzenli baskı uygulanan, yetişkinde yaklaşık 5 cm derinlikte yapılan girişim.Ayrıntı
- Kara yolu
- Trafik amacıyla kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridini, köprüleri ve bu amaçla kullanılan alanları kapsayan tanım.Ayrıntı
- Karayolları Genel Müdürlüğü
- Ülke genelindeki kara yollarında kullanılacak işaretleme standartlarını belirleyen, yayınlayan ve denetleyen; hız sınırlarını belirleyen kurum.Ayrıntı
- Karter
- Motor yağının biriktiği ve pompalandığı, motorun altında yer alan bölme.
- Kasisli yol işareti
- Yol yüzeyinde art arda hız kesici tümsek veya çukur bulunduğunu bildiren, sürücüyü önceden hızını azaltmaya yönlendiren işaret.Ayrıntı
- Katalitik konvertör
- Egzoz gazındaki karbon monoksit ve hidrokarbon gibi zararlı bileşenleri kimyasal reaksiyonlarla daha az zararlı gazlara dönüştüren parça.Ayrıntı
- Kavrama (debriyaj)
- Vites değiştirilirken motor ile vites kutusu arasındaki güç aktarımını geçici olarak keserek dişlilerin sorunsuz değişmesini sağlayan güç aktarma organı.Ayrıntı
- Kesik çizgi
- Kurallara uyulmak şartıyla araçların şerit değiştirmesine veya karşı şeride geçmesine izin veren yol çizgisi.Ayrıntı
- Kesik yara
- Kesici bir aletle oluşan, düzgün kenarlı yara türü.
- Kılcal damar kanaması
- Ciltteki en ince damarlardan sızıntı şeklinde oluşan, genellikle kendiliğinden ya da basit basınçla duran hafif kanama.Ayrıntı
- Kırık
- Dıştan veya içten etkiyen kuvvetlerle kemik dokusunun anatomik bütünlüğünün bozulup ayrılması.Ayrıntı
- Kırmızı ışıkta/dur işaretinde geçme
- Trafik kazalarında asli kusur sayılan, kesin dur anlamı taşıyan ışık veya levhaya uyulmadan geçilmesi.Ayrıntı
- Kısa (yakın) hüzmeli far
- Aydınlatmanın yeterli olduğu yerlerde ve araç karşılaşmalarında kullanılan, karşı sürücüyü kamaştırmayan far ışığı.Ayrıntı
- Kış lastiği zorunluluğu
- Yolcu ve eşya taşımacılığında kullanılan araçların her yıl 1 Aralık ile 1 Nisan arasında kış lastiği kullanmasının zorunlu olması.Ayrıntı
- Koma
- Kişinin çevreyle bağlantısının tamamen kesildiği, hiçbir uyarana yanıt vermediği en derin ve en ağır bilinç kaybı durumu.Ayrıntı
- Kontrolsüz kavşak
- Işıklı işaret veya trafik levhası bulunmayan, geçiş hakkının sağdan gelen araca öncelik verme kuralına göre belirlendiği kavşak.Ayrıntı
- Koruma basamağı
- Olay yerindeki olası tehlikelerin belirlenip güvenli bir çevre oluşturulması; ilk yardımın temel uygulamalarından biridir.Ayrıntı
- Koruma başlığı (kask)
- Motosiklet ve elektrikli bisiklet sürerken takılması mecburi, kaza anında kafa yaralanmalarının sayısını ve şiddetini azaltan koruyucu.Ayrıntı
- Kör dalış
- Ağız içinde yabancı cismin gözle görülmeden parmakla aranması; cismi daha derine iterek hava yolunu tamamen tıkayabileceğinden yanlış bir uygulamadır.Ayrıntı
- Krank mili
- Yakıtın yanmasıyla ortaya çıkan ısı enerjisini hareket enerjisine çevirerek pistonun ürettiği gücü aktaran motor parçası.Ayrıntı
- Kurtarma basamağı
- Kazazedenin tehlikeli ortamdan güvenli bir alana çıkarılması; ilk yardımın koruma ve bildirmeyle birlikte temel uygulamalarından biridir.Ayrıntı
L
- LPG'li araç kısıtlaması
- Gaz kaçağı ve yangın riski nedeniyle LPG'li araçların kapalı otoparklara kabul edilmemesi kuralı.Ayrıntı
M
- Marş motoru
- Kontak çevrildiğinde dönerek motora ilk hareketini veren, kısa süreli yüksek akımla çalışacak şekilde tasarlanmış sistem.Ayrıntı
- Mecburi yön işareti
- Sürücünün ancak işaretin gösterdiği yönlere (örneğin ileri veya sola) gidebileceğini bildiren mavi zeminli işaret.Ayrıntı
- Motorlu araç trafik belgesi (ruhsat)
- Tescil işlemleri tamamlanan bir aracın trafiğe çıkmasına izin veren ve periyodik muayene sürelerini belirleyen belge.Ayrıntı
- Muayene istasyonu
- Araçların teknik niteliklerinin uygunluğunu tespit eden cihaz ve uzman personelin bulunduğu, periyodik kontrollerin yapıldığı yer.Ayrıntı
O
- O harfli yol numarası
- Otoyolları gösteren yol numaralandırması.
Ö
- Öfke yönetimi
- Öfkenin yol açtığı duygusal ve fizyolojik tepkileri (yüzün kızarması, kaşların çatılması gibi) azaltarak kontrollü davranabilme becerisi.Ayrıntı
- Ön ısıtma (kızdırma) bujisi
- Soğuk havada dizel motorun silindirlerini ısıtarak çalışmayı kolaylaştıran, yalnızca dizel motorlarda bulunan parça.Ayrıntı
P
- Parçalı yara
- Dokular üzerinde çekme veya yırtılma etkisiyle oluşan, birden fazla parçaya ayrılmış düzensiz kenarlı yara.Ayrıntı
- Patinaj zinciri
- Motordan güç alan (çekici) tekerleklere takılarak karlı ve buzlu yol kesimlerinde zeminle tutunmayı artıran donanım.Ayrıntı
- Polen filtresi
- Kabine giren havayı toz ve polenden temizleyen, periyodik bakımda değiştirilmesi gereken filtre.Ayrıntı
R
- Radyatör
- Motordan gelen sıcak suyu, ince hava temas yüzeyleri (petekler) aracılığıyla soğutarak motorun aşırı ısınmasını önleyen parça.Ayrıntı
- Refüj
- Bölünmüş yollarda gidiş ve geliş yönlerini birbirinden ayıran fiziki ayırıcı.
- Rentek manevrası
- Solunum-dolaşım durması ya da yangın/patlama gibi hayati tehlike varsa kazazedeyi omuriliğine zarar vermeden, baş-boyun-gövde eksenini koruyarak araçtan çıkarma tekniği.Ayrıntı
S
- Sabır (trafikte)
- Trafikte beklemek zorunda kalınan anlarda (ışık, park manevrası, yaya geçişi) tepkisizce gerginlik göstermeden davranabilme değeri.Ayrıntı
- Sağdan gelene öncelik kuralı
- Kontrolsüz kavşaklarda, işaret veya görevli bulunmadığında geçiş hakkının sağdan gelen araca ait olduğunu belirleyen genel kural.Ayrıntı
- Sara (epilepsi) krizi
- Beyindeki sinir hücrelerinin ani, aşırı ve kontrolsüz elektriksel deşarjı sonucu ortaya çıkan nöbet tablosu.Ayrıntı
- Saygı (trafikte)
- Diğer sürücü, yaya ve trafik denetim görevlisine karşı gösterilen, suçlayıcı veya kaba olmayan tutum.Ayrıntı
- Sekiz (8) sargısı
- Köprücük kemiği (klavikula) kırıklarında, omuzları hafifçe geriye çekerek kemiği doğru pozisyonda sabitlemek için uygulanan tespit yöntemi.Ayrıntı
- Selektör yapmak
- Farları kısa süreli açıp kapatarak diğer sürücülere geceleyin gelişini veya sollama niyetini haber verme.Ayrıntı
- Sesli ikaz yasağı işareti
- O yol kesiminde korna gibi sesli ikaz cihazlarının kullanılmasının yasak olduğunu bildiren işaret.Ayrıntı
- Sigorta
- Devreden geçen akım belirlenen değeri aştığında içindeki telin eriyip devreyi kesmesiyle kabloları ve elektrikli parçaları koruyan eleman.Ayrıntı
- Sinir sistemi
- Beyin ve omurilikten oluşan; bilinç, algılama ve hareketlerin uyum içinde kontrolünü sağlayan sistem.Ayrıntı
- Siyanoz
- Kanın oksijen taşıyamaması sonucu dudak, parmak ucu ve burun gibi ince damarlı bölgelerde görülen morarma; oksijensizliğin tipik dış işaretidir.Ayrıntı
- Sollama (geçme)
- Yeterli görüş mesafesi bulunduğunda, karşıdan araç gelmediğinde ve yol çizgisi izin verdiğinde öndeki aracı geçme işlemi.Ayrıntı
- Solunum sistemi
- Havanın alınıp verildiği ve gaz alışverişinin gerçekleştiği organlardan oluşan sistem; akciğerler bu sistemin temel organıdır.Ayrıntı
- Sorumluluk (sürücülükte)
- Sürücünün her davranışının olası sonuçlarını önceden düşünerek hareket etmesi ve buna göre karar vermesi.Ayrıntı
- Sürücü belgesi
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre bir kişiye motorlu araç kullanma yetkisi veren belge.Ayrıntı
- Sürücü belgesi geçerlilik süresi
- M, A1, A2, A, B1, B, BE, F, G sınıflarının 10 yıl; C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE gibi ağır vasıta sınıflarının ise 5 yıl süreyle geçerli olması.Ayrıntı
- Sürükleme yöntemi
- Çok kilolu/iri kişilerin ya da dar ve basık alanlardan çıkarılması gereken kazazedelerin, vücut alçak tutularak taşınmasında kullanılan yöntem.Ayrıntı
- Süspansiyon (amortisör)
- Yoldan gelen darbe ve titreşimleri sönümleyerek sürüş konforunu ve aracın yol tutuşunu sağlayan sistem.Ayrıntı
Ş
- Şarj (akü) ikaz lambası
- Alternatörün aküyü şarj etmediğini, motor çalıştığı hâlde bu lambanın yanmaya devam etmesinin şarj sisteminde arıza olduğunu gösteren gösterge.Ayrıntı
- Şerit
- Taşıt yolunun, yol çizgileriyle boylamasına ayrılmış ve bir sıra hâlinde aracın güvenle seyredebileceği her bir bölümü.Ayrıntı
- Şok
- Kalp-damar sisteminin yaşamsal organlara yeterli kan gönderemediği, tansiyon düşüklüğüyle seyreden ani dolaşım yetmezliği tablosu.Ayrıntı
- Şok pozisyonu
- Kazazede sırtüstü yatırılıp bacakların kalp seviyesinin yaklaşık 30 cm üzerine kaldırıldığı, beyne giden kan akışını desteklemeyi amaçlayan pozisyon.Ayrıntı
T
- Tahammül
- Trafikte küçük gecikme ve aksaklıklara karşı sabırla, tepkisizce katlanabilme değeri; eksikliği sabırsızlık ve öfkeye yol açar.Ayrıntı
- Takip mesafesi
- Öndeki aracın güvenle ve zamanında fren yapılabilecek şekilde takip edildiği uzaklık; hızın yarısı kadar metre olması gereken mesafe.Ayrıntı
- Takograf
- Sürüş ve dinlenme sürelerini kaydeden, kamyon/otobüs/çekici gibi ticari yük veya yolcu taşımacılığı yapan araçlarda bulundurulması zorunlu cihaz.Ayrıntı
- Tanzim işareti
- Genellikle kırmızı çerçeveli, dairesel şekilli olup sürücüye belirli bir davranışın yasak veya sınırlı olduğunu bildiren işaret türü.Ayrıntı
- Taşıma sınırı
- Bir aracın güvenle taşıyabileceği en çok yük ağırlığı veya yolcu ve hizmetli sayısı.Ayrıntı
- Taşıt trafiğine kapalı yol işareti
- O yol kesiminde motorlu ve motorsuz tüm taşıtların girişinin yasak olduğunu bildiren, genellikle yaya bölgelerinde kullanılan işaret.Ayrıntı
- Tehlike uyarı işareti
- Sürücüyü ilerideki bir tehlikeye veya yol değişikliğine (viraj, kavşak, kaygan zemin gibi) karşı önceden uyaran işaret türü.Ayrıntı
- Temel yaşam desteği
- Kalbi durmuş, solunumu olmayan kazazedeye 30 kalp masajı ile 2 yapay solunumun (30:2) dönüşümlü olarak uygulanması.Ayrıntı
- Termostat
- Soğutma suyunun sıcaklığına göre açılıp kapanarak suyun radyatöre geçişini kontrol eden, motorun ideal sıcaklıkta kalmasını sağlayan parça.Ayrıntı
- Tescil belgesi
- Trafikte seyreden her aracın bulundurmak zorunda olduğu, aracın kimlik bilgilerini ve sahiplik durumunu gösteren belge.Ayrıntı
- Toplardamar kanaması
- Koyu renkte, kalp atımından bağımsız olarak sabit ve sürekli bir akışla, sızarak akan kanama türü.Ayrıntı
- Trafik adabı
- Trafik kurallarının yazılı olmayan, karşılıklı anlayış ve empatiye dayanan boyutu; sorumluluk, yardımlaşma, tahammül, saygı, fedakârlık ve sabır gibi değerleri davranışa dönüştürme yetisi.Ayrıntı
- Trafik görevlisi işaretleri
- Kolların yana açılması (dur), öne uzatılması (o yön ve arkası dur, yanlar geç) veya yatay sallanması (kenara çekilip dur) gibi el-kol işaretleriyle trafiği yönetme.Ayrıntı
- Trafik kazasının toplumsal maliyeti
- Trafik kazalarının can/mal kaybının yanı sıra üretim ve refah kayıplarına, altyapı hasarına ve yargı sisteminde iş yükü artışına yol açan geniş kapsamlı etkisi.Ayrıntı
- Trafik kültürü/bilinci
- Kuralların denetim olmasa bile içselleştirilerek uygulanmasını sağlayan, kalıcı farkındalığa dayanan tutum.Ayrıntı
- Trafik sigortası
- Araç işletenlerin üçüncü kişilere verebilecekleri zararları karşılamak üzere kanunen zorunlu tuttuğu, tescil için önce yaptırılması gereken mali sorumluluk sigortası.Ayrıntı
- Trafik zabıtası
- Duran ve akan trafiği yönetme görevini yürüten yetkili birim.
- Trafikten men
- Yetkili görevlilerin, araçla ilgili belgeleri alarak aracı belirli bir yere çekip trafikten alıkoyması işlemi.Ayrıntı
U
- Uyuşturucu/alkolde belge geri alma
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığı ya da alkollü araç kullandığı tespit edilen sürücünün sürücü belgesinin 5 yıl süreyle geçici olarak geri alınması.Ayrıntı
- Uzun hüzmeli far
- Yerleşim yeri dışında geceleri ve yeterince aydınlatılmamış tünellerde yakılması zorunlu, uzak mesafeyi aydınlatan; karşılaşmada kısaya geçilmesi gereken far ışığı.Ayrıntı
Ü
- Üçgen reflektör
- Kaza yapan aracın önüne ve arkasına, diğer sürücüleri uzaktan uyarıp yavaşlatmak amacıyla yerleştirilen, bulundurulması zorunlu ikinci çarpışmayı önleme aracı.Ayrıntı
Y
- Yağ basıncı ikaz ışığı
- Motor yağı basıncının veya seviyesinin yetersiz kaldığını bildiren; yanınca aracın derhal durdurulması gereken gösterge.Ayrıntı
- Yağ çubuğu
- Karterdeki motor yağı seviyesini üzerindeki min-max çizgileriyle gösteren, motor durdurulmuşken kontrol edilen ölçüm parçası.Ayrıntı
- Yağ filtresi
- Motor yağı dolaşırken içindeki metal parçacıkları ve kirleri tutan filtre.
- Yakıt filtresi
- Depodan motora giden yakıttaki kir, pas ve yabancı parçacıkları tutarak yakıt sisteminin ve enjektörlerin temiz kalmasını sağlayan filtre.Ayrıntı
- Yakıt ikaz ışığı
- Depodaki yakıt seviyesinin kritik düzeye indiğini ve kısa sürede yakıt ikmali gerektiğini bildiren gösterge.Ayrıntı
- Yan yatış (koma) pozisyonu
- Bilinci kapalı ama solunumu ve nabzı olan, ek yaralanması bulunmayan kazazedeye verilen; dilin geriye kaçmasını ve kusmuğun solunum yoluna kaçmasını önleyen pozisyon.Ayrıntı
- Yandan rüzgâr işareti
- Rüzgârın araç üzerinde ani bir savrulma etkisi yaratabileceği açık ve rüzgâra maruz yol kesimlerine yaklaşıldığını bildiren işaret.Ayrıntı
- Yardımlaşma
- Trafikte başkasının sorununu kendi sorunu gibi görüp, örneğin yolda kalan bir sürücüye durup yardım edecek şekilde destek olma değeri.Ayrıntı
- Yaşam bulguları
- Bilinç, solunum ve dolaşım (nabız) gibi kazazedenin o anki durumunu gösteren, müdahale önceliğini belirleyen ölçülebilir temel göstergeler.Ayrıntı
- Yatay işaretleme
- Taşıt yolu üzerine çizilen çizgi, ok ve yazı gibi işaretlerin genel adı.
- Yavaşlama (ayrılma) şeridi
- Otoyoldan çıkışta aracın hızını güvenle azaltabilmesi için kullanılan şerit.
- Yaya bölgesi işareti
- Altındaki saat aralığında yolun motorlu taşıt trafiğine kapalı olduğunu bildiren işaret.Ayrıntı
- Yaya geçidi
- Taşıt yolu üzerine enine çizilen paralel şeritlerden oluşan zebra deseniyle gösterilen, yayaların karşıya geçtiği bölüm.Ayrıntı
Diğer
- 88-89 kuralı
- Öndeki araç belirli bir noktadan geçtikten sonra bu iki sayıyı art arda söylemek için geçen sürede alınan yolu ölçerek güvenli takip mesafesini belirlemeye yarayan pratik yöntem.Ayrıntı