Ekonomik araç kullanma

ElifMert, benzin zam gelince sen ne yapıyorsun?

Mertİstasyona uzaktan bakıp iç çekiyorum. Neyse ki iç çekmek ücretsiz.

ElifBugün gözyaşı yerine bilgiyle tasarruf edeceğiz. Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugünkü konumuz ekonomik araç kullanma.

MertSonunda cüzdanıma hitap eden bir konu.

ElifÖnce tüketimi artıran sürücü alışkanlıklarına bakalım. Yakıt tüketimini artıran sürücü kaynaklı kusurlar şunlardır: aşırı hız, motoru yüksek devirde çalıştırmak, ani hızlanıp ani yavaşlamak, tam gaz kullanmak ve motoru gereksiz yere çalışır hâlde tutmak.

MertMotoru çalışır bırakıp arabadan inip bir dakika market alışverişi yapmak, bu da mı sayılıyor?

ElifEvet, motoru gereksiz yere çalışır hâlde tutmak bu listede. Yüksek hızda ayrıca hava direnci ve motor devri artar. Tasarruf için fazla süratten kaçın, yumuşak ve dengeli sür.

MertLastik basıncının düşük olması da benim kusurum mu? Ben lastiğe bir şey yapmadım ki.

Elifİşte sınav tam burada ayırt ettiriyor. Sürücü kusuru ile araç kusurunu ayırmayı unutma. Lastik basıncı, rölanti ve fren ayarı araç kaynaklıdır.

MertPeki araç kaynaklı sebepler neler?

ElifBakım eksikliğinden doğar. Lastik hava basıncı düşükse yuvarlanma direnci artar ve motor daha fazla yakıt harcar. Üreticinin önermediği tip ve ebatta lastik kullanmak da aynı sonucu verir.

MertBaşka?

ElifKirli hava filtresi karışımı zenginleştirir. Eskimiş debriyaj balatası ve yüksek rölanti devri de tüketimi artırır. Ön düzen ve fren ayarının bozuk olması da sürücüden değil, araçtan kaynaklanan bakım kusurları arasında sayılır.

MertPeki araca ne taktığım önemli mi? Mesela tavana şık bir bagaj taktım diyelim.

ElifAracın üstüne tavan bagajı takmak hava direncini artırır ve yakıt tüketimini yükseltir. Aracın yükünü ve ağırlığını artırmak da tasarruf değildir. Gereksiz yükü araçtan çıkar.

MertBagajdaki o eski spor ekipmanlarını da indirmem lazım yani.

ElifYük konusunda aynen öyle. Klimanın açık olması, camlar açık seyahat etmek ve ani duruş kalkışlar da tüketimi artırır.

MertBen camı açınca serinlik yapıyorum, tasarruf sandım.

ElifO zaman not al: açık camlar da tüketimi yükseltir. Şimdi sınavın sevdiği ters sorulara hazırlan.

MertTers soru nasıl bir şey?

ElifMesela depodaki yakıt seviyesinin azalması tüketimi artıran bir neden midir?

MertTabii! Yakıt azalıyorsa tüketim artmıştır.

ElifYanlış! Depodaki yakıt seviyesinin azalması tüketimi artıran bir neden değildir, tüketimin sonucudur.

MertYani neden değil, sonuç. Bu cümleyi kaydediyorum.

ElifAraca uygun ebatta lastik kullanmak, bakımları zamanında yaptırmak ve hava filtresini zamanında değiştirmek de tüketimi artırmaz. Tam tersine araç daha az yakıt tüketir. Ani duruş ve kalkıştan kaçınmak da aynı sonucu verir.

MertYani "hangisi tüketimi artırmaz" derlerse, artıranları eleyeceğim, kalan zararsız şıkkı seçeceğim.

ElifSınavın püf noktası bu. Şimdi yokuş inişi ve tasarruf mitlerine geçelim. Bazı alışkanlıklar tasarruf gibi görünür ama değildir.

MertYokuş aşağıda vitesi boşa alıp kontağı kapatmak çok akıllıca değil mi? Araba kendi kendine yuvarlanıyor, yakıt harcamıyor.

ElifMert, işte en büyük mit bu! Karayolları Trafik Yönetmeliği yüz altıncı madde, eğimli yolda motoru durdurup vitesi boşa alarak araç sürmeyi yasaklar. İnişin, çıkışta kullanılan vitesle yapılmasını ister.

MertAnladım. Yani yokuş aşağı da yokuş yukarıdaki vitesle.

ElifDoğru. Motoru yüksek devirde çalıştırmak, trafiğin yoğun olduğu yolları seçmek ve aracın yükünü artırmak da tüketimi artırır.

MertPeki gerçek tasarruf için ne yapmalıyım?

ElifLastik hava basıncını normal tut, eskiyen buji kablolarını değiştir.

MertSon olarak ekonomik sürüşün faydası ne?

ElifEkonomik araç kullanma, Millî Eğitim Bakanlığının araç tekniği programında ayrı bir ünitedir. Program; hıza uygun viteste araç kullanmayı, ani fren ve ani kalkıştan kaçınmayı, aracın periyodik bakımını, araca uygun lastik seçimini, doğru hava basıncını ve aracın yükünü ekonomik sürüş yöntemleri olarak sayar.

MertFayda kısmı?

ElifAynı program, ekonomik araç kullanmanın ülke ekonomisine ve çevreye de fayda sağladığını belirtir. Yani her tasarruf alışkanlığı hem cebini hem çevreyi korur.

MertCebimi de koruyorsa tamam, ben varım.

ElifVe şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Motorum çalışır hâlde beklemiyor, vitesim yokuşta boşta değil.

ElifBir: sürücüden kaynaklanan kusur aşırı hız ya da motoru gereksiz çalışır tutmaktır. Lastik, rölanti ve fren ayarı araç kaynaklıdır.

Mertİki: lastik hava basıncının düşük olması, debriyaj balatasının eskimesi ve yüksek rölanti devri yakıt tüketimini artırır.

ElifÜç: tavan bagajı, klima ve açık cam tüketimi artırır. Hava filtresinin değiştirilmesi tüketimi artırmaz.

MertDört: "tüketimin artmasına neden olmaz" sorusunun cevabı, depodaki yakıt seviyesinin azalması ya da hava filtresinin değiştirilmesidir.

ElifBeş: tasarruf için eskiyen buji kablosunu değiştirmek ve lastik basıncını normal tutmak doğrudur. Yokuşta vitesi boşa almak ise yanlıştır.

MertTamam, bölümü tek cümleyle özetleyeyim. Yumuşak sür, bakımı yap, yokuşta vitesi boşa alma, cebini de çevreyi de koru.

ElifBravo! Bir sonraki bölümde yağlama sistemi ve motor yağını konuşacağız.

MertYağ mı? Tamam, kaygan zeminde değilim, dinliyorum.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!