Yağlama sistemi ve motor yağı

ElifMert, kapı menteşen gıcırdayınca ne yaparsın?

MertÖnce görmezden gelirim, sonra komşular şikâyet eder, sonra yağ damlatırım. Ses kesilir, ben de zafer kazanmış gibi hissederim.

Elifİşte motor da aynı mantıkla çalışır, sadece gıcırdamaya kadar beklemeyiz. Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugünkü konumuz yağlama sistemi ve motor yağı.

MertMotorun menteşesi yok ama.

ElifAma hareketli parçaları var. Motor yağı, hareketli parçaların arasında ince bir film oluşturur ve metalin metale sürtünmesini önler. Böylece sürtünme ve buna bağlı aşınma azalır, parçaların ömrü uzar.

MertYani yağ sadece kayganlaştırıyor.

ElifOna ek olarak motoru soğutmaya ve çalışan parçaları temizlemeye de yardımcı olur. Bu yüzden motordaki aşınmayı azaltan sistem yağlama sistemidir.

MertPeki yağ yakıt tüketimini artırır mı? Yani motor daha çok içsin diye.

ElifHayır! Yakıt tüketimini artırmak ya da motorun erken ısınmasını sağlamak yağın görevi değildir.

MertTamam, bunlar yağın görevi değil. Peki yağın yolculuğu nasıl?

ElifMotorun altındaki karter yağı depolar. Yağ pompası bu yağı basınçla motorun hareketli parçalarına gönderir. Yağ filtresi de yağdaki metal parçacıkları ve kirleri tutar. Bu sayede çalışan parçalar temiz kalır.

MertDepo, pompa, süzgeç. Bir apartmanın su sistemi gibi.

ElifGüzel benzetme. Yağ filtresi periyodik bakımda yağla birlikte değiştirilir. Değiştirilmezse kirli yağ motor parçaları arasında düzgün dolaşamaz, yağlama yetersiz kalır ve motor aşınır.

MertPeki yağ seviyesini nasıl kontrol ediyoruz?

ElifYağ çubuğuyla. Çubuğun üzerinde minimum ve maksimum işaretleri bulunur.

MertMotor çalışırken mi bakıyorum? Daha dinamik olur sanki.

ElifYanlış! Ölçüm motor durdurulmuşken yapılır. Çubuğu çıkar, sil, yeniden tak, tekrar çıkar ve seviyeye bak.

MertÇıkar, sil, tak, çıkar, bak. Bunu ezberledim.

ElifYağ eksikse motorun üstündeki yağ dolum kapağından eklenir. Sınavda şekilde soru işaretiyle gösterilen kapaktan motora ne konulur diye sorulursa cevap motor yağıdır.

MertAntifriz de olabilir mi? Yoksa kafam karışıyor.

ElifHayır. Antifriz ve soğutma suyu radyatöre, fren hidroliği ise kendi deposuna konur.

MertPeki gösterge panelinde yağ lambası yanarsa?

ElifYağ damlası simgesi, yağ basıncının yetersiz kaldığını bildirir. Marşa basıp motor çalıştığında bu lamba sönmelidir.

MertSönmezse ya da giderken yanarsa? Rölantide bekleyeyim, belki geçer.

ElifHayır Mert. Sönmüyorsa ya da seyir hâlinde yanıyorsa sebep, karterde yağın kalmaması olabilir. Bu durumda trafik kurallarına uyarak durur ve motoru hemen durdurursun.

MertDevri yükseltip biraz daha gidebilir miyim?

ElifMotor devrini yükseltmek ya da rölantide beklemek çözüm değildir, çünkü yağsız çalışan motor ciddi hasar görür. Millî Eğitim Bakanlığının programı da yağ göstergesinin yanmasını, motorun derhal durdurulması gereken arızalar arasında sayar.

MertPeki yağ çok azalırsa ne olur?

ElifYağ seviyesi normalin çok altına inerse sürtünme ve ısı artar. Motor aşırı ısınarak zarar görür.

MertYağ neden azalır ki?

ElifMotor yağının eksilmesinin tipik sebeplerinden biri karter contasının yırtılmasıdır.

MertEskiyince ne oluyor?

ElifYağı zamanında değiştirmezsen özelliğini kaybeder, koyulaşıp çamurlaşır ve motor parçalarındaki aşıntı artar.

MertEksilen yağı sürekli tamamlarım, hiç değiştirmem. Eski yağ yeni yağla karışır, sorun kalmaz.

ElifYanlış! Eksilen yağı sürekli tamamlayarak sürmek, periyodik yağ değişiminin yerini tutmaz.

MertTamam, değişim ayrı bir iş.

ElifVe şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Yağ çubuğum temiz, motorum durmuş.

ElifBir: aşınmayı azaltan sistem yağlama sistemidir. Yakıt tüketimini artırmak yağın görevi değildir.

Mertİki: periyodik bakımda değiştirilmezse motorun çalışmasını olumsuz etkileyen parça yağ filtresidir.

ElifÜç: yağ seviyesini gösteren parça yağ çubuğudur. Şekildeki yağ dolum kapağından motor yağı konur.

MertDört: motor çalışırken yağ basıncı lambası yanarsa cevap "motor hemen durdurulur". Lamba marştan sonra sönmelidir.

ElifBeş: yağ eksilmesi karter contasına, değişimin gecikmesi çamurlaşmaya ve aşıntıya, çok az yağ da aşırı ısınmaya yol açar.

MertÖzetliyorum: yağ metalleri ayırır, yağ lambası yanarsa motor durur, yağ eksilince tamamlamak değiştirmenin yerini tutmaz.

ElifHarika! Bir sonraki bölümde soğutma sistemi ve antifrizi konuşacağız.

MertSoğutma mı? Hararetimi alacak bir konu gibi duruyor.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!