Gösterge paneli ve ikaz lambaları

ElifMert, evde bir lamba yanıp sönmeye başlasa ne yaparsın?

MertÖnce gözlerimi kısarım, sonra "şimdi geçer" derim. Sonra karanlıkta oturmaya devam ederim.

ElifGösterge panelinde böyle yapamayız. Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugünkü konumuz gösterge paneli ve ikaz lambaları.

MertPanelde o kadar çok lamba var ki, disko gibi.

ElifRenklerden başlayalım. Gösterge paneli sana aracın durumunu renklerle anlatır. Uluslararası standarda göre kırmızı, yakın bir tehlikeyi ya da çok ciddi bir hasar riskini bildirir.

MertSarı?

ElifSarı ya da turuncu, dikkat edilmesi gereken bir arızayı bildirir. Yeşil ise normal çalışmayı bildirir.

MertHangi lamba hangi renk?

ElifBirleşmiş Milletler düzenlemesine göre yağ basıncı, şarj ve hararet lambaları kırmızıdır. ABS, yani kilitlenmeyi önleyici fren sisteminin lambası ile lastik basıncı lambası sarıdır.

MertYakıt azaldı lambası da sarıdır herhalde.

ElifOnun rengi araca göre değişebilir. Bir de arka cam rezistansı lambası sarıdır ama arıza bildirmez. Yalnızca rezistansın çalıştığını gösterir.

MertMavi renk var mı?

ElifVar. Mavi renkli ikaz ışığı, uzun hüzmeli farların açık olduğunu gösterir. Uzun far karşıdan gelen sürücüleri kamaştırabileceği için dikkatli kullanılır.

MertŞimdi hangileri beni durdurur?

ElifBazı ikazlar pazarlık kabul etmez. Yağ basıncı, şarj ve hararet lambaları seyir hâlinde yanarsa trafik kurallarına uymak şartıyla derhal durulur.

MertPeki sadece lambalar mı?

ElifMillî Eğitim Bakanlığının programı da şunları motorun derhal durdurulması gereken arızalar olarak sayar. Yağ ve şarj göstergesinin yanması, motorun hararet yapması, motordan duman ya da yanık kokusu gelmesi ve normal olmayan sesler çıkması.

MertYani motordan garip bir ses gelirse, "belki öyle çalıyordur" diyemem.

ElifDiyemezsin. Motordan anormal ses gelirse, yanık kablo ya da sürekli yakıt kokusu alırsan trafik kurallarına uyarak durur ve kontağı kapatırsın.

MertHer lamba için mi aynı şey geçerli? ABS lambası yanınca da hemen durayım.

ElifYanlış! Her lamba aracı hemen durdurmanı gerektirmez. ABS lambası fren sisteminde bir arıza olduğunu gösterir. Normal frenler çalışır ve acil durdurma gerekmez, yine de sistem kontrol ettirilmelidir.

MertYakıt lambası yanınca da durmam gerekmiyor mu?

ElifYakıt ikaz lambası, yakıtın bitmek üzere olduğunu bildirir. En kısa sürede yakıt almalısın ama derhal durmak gerekmez.

MertPeki o sarı rezistans lambası?

ElifArka cam rezistansı lambası bir arıza değil, rezistansın camdaki buğuyu ya da buzu çözmek için çalıştığını gösterir. Sınavda derhal durmayı gerektirmeyen lambayı seçmen istenebilir.

MertŞimdi simgeler. Fren ve güvenlik tarafı nasıl?

Elifİki yanında yay bulunan, ortasında ünlem işareti olan daire, el freninin çekili olduğunu ya da fren hidroliğinin düştüğünü bildirir. El freni bırakılmadan sürülürse balatalar ve diskler zarar görür.

MertKesik çizgili daire?

ElifKesik çizgilerle çevrili daire, fren balatalarının bittiğini söyler.

MertLastik?

ElifOrtasında ünlem olan lastik kesiti, lastik basıncının düşük olduğunu gösterir.

MertKemer simgesini ben ezberledim. İnsan figürü.

ElifKemerli insan figürü, emniyet kemerinin takılı olmadığını bildirir. Kemer takılana kadar uyarı sürer.

MertYağ ve akü simgeleri nasıl görünüyor?

ElifYağ damlası simgesi yağ basıncını, artı ve eksi işaretli dikdörtgen akü simgesi şarj sistemini bildirir.

MertSıcaklık?

ElifDalgalı çizgilerin üzerinde termometre, soğutma suyu sıcaklığının çok yükseldiğini gösterir. Benzin pompası simgesi yakıtın bitmek üzere olduğunu anlatır.

MertDizel araçlarda özel bir lamba vardı.

ElifSpiral şeklindeki lamba ön ısıtma bujilerini gösterir.

MertPeki ibreli göstergeler?

Elifİbreli göstergelerde hararet göstergesi soğutma suyu sıcaklığını bildirir. Yarım ve bir rakamlarını taşıyan gösterge de depodaki yakıt miktarını bildirir.

MertYani termometre hararet, yarım ve bir rakamlı olan da yakıt.

ElifAynen öyle. Şimdi marştan sonra sönmesi gerekenler. Kontağı çevirdiğinde şarj lambasının yanması gerekir. Yanmıyorsa arıza çoğunlukla lambanın ampulündedir.

MertMotor çalıştıktan sonra yanmaya devam edebilir mi?

ElifHayır. Marşa basıp motor çalıştığında şarj lambası da yağ basıncı lambası da sönmelidir. Sönmeyen lamba, sistemde ciddi bir sorun olduğunu anlatır.

MertDizelde de bir bekleme vardı.

ElifDizel araçlarda marşa basmadan önce ön ısıtma lambasının sönmesi beklenir.

MertKısa far lambası, el freni ve sinyal lambası da marşla sönmeli, değil mi?

ElifYanlış! Kısa far, el freni ve sinyal lambaları marşla sönmesi gerekenler değildir.

MertAnladım.

ElifVe şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Lambalarım disko değil, anlam taşıyor.

ElifBir: mavi renkli ikaz ışığı uzun hüzmeli farların açık olduğunu gösterir.

Mertİki: şarj ve yağ basıncı lambaları yanınca araç derhal durdurulup kontak kapatılır. ABS lambası için bu gerekmez.

ElifÜç: derhal durmayı gerektirmeyen ikaz yakıt ikazıdır. Arka cam rezistansı lambası arıza değil, bilgi lambasıdır.

MertDört: ünlemli daire simgesi soruya göre "el freni çekili" ya da "fren hidroliği düştü" diye sorulur. Kesik çizgili daire balatadır.

ElifBeş: ibreli göstergede termometre soğutma suyu sıcaklığını gösterir. Yarım ve bir rakamlı gösterge depodaki yakıt miktarını gösterir.

MertAltı: marşa basılıp motor çalışınca sönmesi gereken lambalar şarj ve yağ basıncı lambalarıdır.

ElifBölümü tek cümleyle özetler misin?

MertYağ, şarj ya da hararet yanarsa dur, sarıysa dikkat et, mavi uzun far, marştan sonra şarj ve yağ lambası sönmeli.

ElifHarika! Bir sonraki bölümde kontrol, bakım ve güvenliği konuşacağız. Dersimizin son bölümü.

MertSon bölüm mü? Ben kaçırmam.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!