Kontrol, bakım ve güvenlik

ElifMert, uzun bir yolculuğa çıkmadan önce ilk iş ne yaparsın?

MertYol için çekirdek ve çay alırım. Ondan sonra arabaya bakarım, o da varsa.

ElifSıralamayı biraz değiştirelim. Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugünkü konumuz kontrol, bakım ve güvenlik. Motor ve Araç Tekniği dersinin son bölümü.

MertSonunda bitiş çizgisi. Ama önce çekirdek stoğunu bırakalım.

ElifGüvenli sürüş, araca binmeden başlar. Araca binmeden önce lastiklerin hava basıncına, diş durumuna ve hasarına dışarıdan bak.

MertKoltuğu, aynayı ve kemeri de binmeden önce mi ayarlıyorum?

ElifHayır. Koltuk, ayna ayarları ve emniyet kemeri araca bindikten sonra yapılır.

MertPeki "aracı kullanmaya başlamadan önce" diye sorarlarsa?

ElifO zaman hazırlıklar daha geniş. Lastik basıncı ve yakıt seviyesinin kontrolü, aydınlatma ve sinyal sisteminin çalıştığından emin olmak, koltuk, kafalık ve aynaların beden ölçüne göre ayarlanması, hepsi bu hazırlıkların arasındadır.

MertYani "binmeden önce" sadece lastik, "kullanmaya başlamadan önce" hepsi.

ElifMükemmel ayrım. Şimdi bu ayarların amacı ne? Koltuk, kafalık ve aynaları beden ölçüne göre ayarlar, emniyet kemerini takarsın.

MertKlimayı da açıp rahat bir ortam yaratayım, o da hazırlık sayılır.

ElifYanlış! Klimayı açmak konfor tercihidir. Aracı kullanmaya başlamadan önce zorunlu bir hazırlık adımı değildir.

MertPeki ayarların amacı ne?

ElifSürüş konforunu ve güvenliğini sağlamak. Pedallara ve direksiyona rahat ulaşırsın, görüş alanın tam olur. Sınavda hangisi hazırlıklardan biri değildir diye sorulursa cevap klimanın açılmasıdır.

MertPeriyodik bakıma geçelim. Hangi parçalar değişiyor?

ElifPeriyodik bakımda motor yağı ve yağ filtresi, yakıt filtresi ve bujiler gibi parçalar kullanma kılavuzundaki kilometrelerde değiştirilir.

MertFiltreyi değiştirmezsem biraz idare ederim.

ElifYağ filtresi ya da yakıt filtresi değiştirilmezse motorun çalışması olumsuz etkilenir.

MertPolen filtresi de var, o ne yapıyor?

ElifPolen filtresi kabine giren havayı toz ve polenden temizler. Zamanla tıkanır. Sınavda her periyodik bakımda değiştirilen parça olarak karşına çıkar.

MertSilecek lastiğine bir şey olmaz herhalde, plastik bir şey.

ElifSilecek lastikleri de eskiyip sertleşir ve yağmurda camı temiz silemez. Belirli aralıklarla değiştirilmelidir.

MertKışa hazırlık nasıl oluyor?

ElifAracı kışa hazırlarken akü, lastik ve antifriz kontrolü yapılır. Akünün soğukta güç kaybetmemesi, lastiklerin diş derinliği ve hava basıncının uygun olması, soğutma suyunun donmaması için antifriz önemlidir.

MertCam suyu haznesine ne koyuyoruz? Motor yağı koysam kaygan olur, cam da kayar.

ElifYanlış! Cam suyu haznesine kışın donmasın diye özel cam suyu antifrizi konur. Motor yağı, fren hidroliği ya da akü elektroliti bu iş için kullanılmaz.

MertSınavda kış hazırlığı sorulursa hangisini işaretlerim?

ElifAkü, lastik ve antifrizin üçü birden doğru cevaptır.

MertPeki araç aylarca garajda duruyorsa?

ElifAraç uzun süre kullanılmadan bekletilirse akünün şarjı zamanla azalır. Motor yağı da bekleme sürecinde özelliğini kaybedebilir.

MertFren balataları da bekleyince azalır, değil mi?

ElifHayır. Fren balataları kullanım sonucu aşındığından, araç hareket etmediği sürece azalmaz.

MertAnladım. Bekleyen araçta akü ve yağ.

ElifUzun süre bekleyen aracı kullanmadan önce akü ve yağ durumuna dikkat etmen bu yüzden önemlidir. Sınavda akü şarjının azalması ve yağın özelliğini kaybetmesi doğru, fren balatasının azalması yanlış kabul edilir.

MertSon olarak hava yastığı.

ElifHava yastığı, çarpışma anında sensörlerin tetiklemesiyle saniyenin çok küçük bir bölümünde şişer. Sürücü ile yolcuların sert yüzeylere çarpmasını önler.

MertÖlüm ve yaralanma riskini azaltıyor, değil mi?

ElifEvet, ölüm ve yaralanma riskini azaltan pasif güvenlik sistemidir. Emniyet kemeriyle birlikte kullanıldığında riski büyük ölçüde düşürür.

MertPasif güvenlik, aktif güvenlik. Farkı nedir?

ElifMillî Eğitim Bakanlığının programı pasif güvenlik sistemleri arasında hava yastıklarını, emniyet kemerlerini, baş desteklerini, çocuk koltuklarını ve darbe emici sistemleri sayar. Aktif güvenlik sistemleri arasında ise ABS yani kilitlenmeyi önleyici fren sistemi, fren destek, çekiş kontrol ve elektronik dengeleme sistemlerini sayar.

MertAlarm ve merkezi kilit de güvenlik sayılır mı?

ElifAlarm, merkezi kilit ve hız sabitleyici bu işi görmez.

MertYani hava yastığı çarpışmada otomatik şişen pasif güvenlik sistemi, alarm ve merkezi kilit değil.

ElifVe şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Çekirdek poşetimi kenara koydum.

ElifBir: "araca binmeden önce" kontrol edilen şey lastiklerdir. "Kullanmaya başlamadan önce" ise lastik, yakıt, ışıklar ve koltuk ayarı birlikte doğrudur.

Mertİki: koltuk ve ayna ayarının sebebi sürüş konforu ve güvenliğidir. Hazırlık sayılmayan şey klimanın açılmasıdır.

ElifÜç: değiştirilmezse motoru etkileyen parça yağ ya da yakıt filtresidir. Her periyodik bakımda değişen parça ise polen filtresidir.

MertDört: kışa hazırlıkta akü, lastik ve antifriz kontrolü üçü de gerekir. Cam suyu haznesine cam suyu antifrizi konur.

ElifBeş: uzun süre bekleyen araçta akü şarjı azalır, yağ özelliğini kaybeder. Fren balatası bekleyerek azalmaz.

MertAltı: çarpışmada otomatik şişen pasif güvenlik sistemi hava yastığıdır. Alarm, merkezi kilit ve hız sabitleyici değildir.

ElifBölümü tek cümleyle özetlesene.

MertBinmeden önce lastiğe bak, bakımı kılavuza göre yap, kışa hazırlan; hava yastığı da kemerle birlikte güvenlik sağlar.

ElifÇok güzel! Bu dersin sonuna geldik. Motor ve Araç Tekniği boyunca benimle olduğun için teşekkürler.

MertBen de kaputtan korkmayacak hâle geldim sayılır.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!