Şerit, geçme ve dönüş kuralları

ElifMert, üç şeritli iki yönlü bir yoldasın. Hangi şeritten gidersin?

MertSol şerit tabii! En hızlı şerit orası. Ben orada yaşıyorum desem yeridir.

ElifOrada yaşamayı bırakman gerekecek. Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugün konumuz şerit, geçme ve dönüş kuralları.

MertAnlaşılan sağ şeridi sevmem gerekecek. Neden öyle?

ElifÇünkü karayollarında trafik sağdan akar. Aracını durumun elverdiği oranda yolun sağından, çok şeritli yolda ise hızının gerektirdiği şeritten sürersin.

MertPeki en soldaki şeride hiç girmeyeyim mi?

ElifGirersin ama orada kalmazsın. Gidişe ayrılan en soldaki şeridi sürekli işgal etmezsin. O şerit geçmek ve dönmek içindir.

MertYani sol şerit bir park yeri değil, bir geçiş yeri.

ElifGüzel özet. Sınavda da üç şeritli iki yönlü yolda sağ şeritten gitmek ihlal değildir. En soldaki şeridi sürekli işgal etmek ihlaldir.

MertŞerit değiştirirken bir kural var mı?

ElifŞerit değiştirmeden önce gireceğin şeritte seyreden araçların güvenle geçmesini beklersin. Trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde, ardı ardına birden fazla şerit değiştirmek de yasaktır. Tek yönlü yollarda araçları ters istikamette sürmek de yasaklar arasındadır.

MertSlalom yapmayacağım yani.

ElifHayır. Her manevradan önce ön, arka ve yanlardaki trafiği kontrol eder, sonra işaret verirsin. İşareti manevra bitinceye kadar sürdürürsün.

MertÖnce işaret, sonra bakmak olmaz mı?

ElifOlmaz. Önce çevreyi kontrol, sonra işaret. Geçme, dönme, duraklama, durma ve park etme gibi mecburi haller dışında şerit değiştirmek yasaktır. İki şeridi birden kullanmak, yani çizgi üzerinde gitmek de yasaktır.

MertKavşağa yaklaşırken de bir sınır var mı?

ElifKavşaklara yaklaşırken yerleşim yerlerinde otuz metre, yerleşim yerleri dışında yüz elli metre mesafe içinde ve kavşakların içinde şerit değiştiremezsin. Sırayı aklında tut: yerleşim dışı yüz elli metre, yerleşim içi otuz metre.

MertTrafik yavaş akıyorsa emniyet şeridinden biraz ilerlesem olur mu?

ElifHayır! Emniyet şeridini ve banketi kaza, arıza, acil yardım gibi durumlar dışında kullanamazsın.

MertTamam. Şimdi en heyecanlı konu: öndeki aracı geçmek.

ElifÖndeki aracı geçebilmek için dört şart birlikte sağlanmalıdır. Birincisi, arkandan gelen sürücü seni geçmeye başlamamış olmalıdır.

Mertİkincisi?

ElifÖnündeki sürücü başka bir aracı geçme niyetini belirten uyarı işaretini vermemiş olmalıdır. Üçüncüsü, iki yönlü yollarda karşıdan gelen trafik dahil herkes için tehlike yaratmayacak şekilde, geçeceğin şeridin yeterince ilerisi görüşe açık ve boş olmalıdır.

MertDördüncüsü de herhalde kendi arabamın hazır olması.

ElifEvet. Geçişin geçilen araca güçlük çıkarmaması ve kendi aracının geçişe uygun durumda olması gerekir. Bunlardan biri eksikse geçmekten vazgeçersin. Görüş kapalıysa geçme yasaktır.

MertGörselli sorularda ne yapayım?

ElifKarşıdan gelen aracı ve çizgi türünü kontrol et. Şimdi geçme adımları. Geçme, geçilecek aracın solundaki şeritten yapılır.

MertSağdan geçsem daha kolay. Hem sol şeritte kimse yok, sağ şerit boş.

ElifYanlış! Aracı sağından ya da banketten yararlanarak geçmek yasaktır.

MertPeki sırayla ne yapıyoruz?

ElifÖnce iç ve dış aynalardan trafiği kontrol edersin. Geçeceğin sürücüyü korna ya da uzun ve kısa farları art arda yakarak uyarırsın.

MertSonra sinyal.

ElifSol dönüş lambasıyla işaret verir, geçeceğin araca takip mesafesi kadar uzaktayken sol şeride yerleşirsin. Geçtiğin araç dikiz aynasında görülünceye kadar geçiş şeridinde ilerler, sonra sağ dönüş lambasıyla işaret vererek sağ şeride girersin.

MertYani sinyal, ayna ve uyarı doğru davranış. Sağdan ya da banketten geçmek yasak.

ElifAynen öyle. Şimdi geçilen sürücü tarafına bakalım. Onun da görevleri var. Duyulur ya da görülür bir geçiş işareti alınca iki yönlü yolda taşıt yolunun sağ kenarına yakın gider.

MertBen geçilirken hızımı artırırım ki geçen kişi çabuk geçsin.

ElifYanlış! Geçme uyarısı alınca hızını artırmak, sinyalle "geç" demek ve sola yaklaşmak yanlış davranıştır. Dörtten fazla şeritli ya da bölünmüş yolda bulunduğu şeridi izler ve hızını artırmaz.

MertDar yolda?

ElifDar yollarda ve trafiğin yoğun olduğu yollarda aracını elverdiği oranda sağ kenara alır, yavaşlar, gerekirse durur. Kurallara uygun geçiş yapmak isteyene yol vermemek yasaktır. Geçilmekteyken bir başka aracı geçmeye ya da sola dönmeye kalkmak da yasaktır.

MertPeki geçme yasağı olan yerler hangileri?

ElifBunları ezberlemelisin. Geçmenin trafik işaretiyle yasaklandığı yerlerde geçemezsin. Görüşün yetersiz olduğu tepe üstlerinde ve dönemeçlerde de yasak.

MertBaşka?

ElifYaya ve okul geçitlerine yaklaşırken, kavşaklarda ve demiryolu geçitlerinde ve buralara yaklaşırken geçmek yasaktır. Gidiş ve geliş için birer şeridi bulunan iki yönlü köprü ve tünellerde de önündeki aracı geçemezsin.

MertGeçme yasağında geçersem ne olur? Sadece uyarı mı?

ElifGeçme yasağı olan yerde geçmek, kazada sürücünün asli kusurlu sayılmasına yol açar. Sınavda yaya geçidi, kavşak, demiryolu, tepe ve viraj birlikte sorulur. Hepsini kapsayan şık genellikle doğrudur.

MertŞimdi dönüşler. Sağa dönmekle sola dönmek arasındaki fark ne?

ElifSağa dönecek sürücü işaret verir, sağ şeride girer, hızını azaltır ve dar kavisle döner. Sola dönecek sürücü işaret verir, yolun soluna yaklaşır, hızını azaltır ve geniş kavisle döner.

MertSola dönerken de dar kavisle dönsem daha çabuk bitmez mi?

ElifYanlış! Sola geniş kavisle dönersin. Böylece arkadan gelip sola dönecek araçları engellemezsin.

MertDönerken yol vermem gereken kimse var mı?

ElifDönmeden önce sağdan gelenlere ve karşıdan emniyetle duramayacak kadar yaklaşmış araçlara yol verirsin. İki dönüşte de kurallara uygun geçen yayalara ve bisikletlilere ilk geçiş hakkı tanınır.

MertKurallara uygun geçen yaya ve bisikletli hep önde, anlaşıldı. Dönel kavşak?

ElifDönel kavşakta sola veya geriye dönecek sürücü orta adaya bitişik şeritten girer. Ada etrafında gereksiz şerit değiştirmez.

MertSon olarak geri gitme.

ElifBağlantı yollarında geri gitmek yasaktır. Tek yönlü yollarda duraklama ya da park manevrası dışında geri gidemezsin. Trafiği yoğun yollarda geriye dönmek de yasaktır.

MertBüyük araçlarda?

ElifKamyon, otobüs, çekici ve römorklu araçlar geri manevrada görüşü yetersizse gözcü bulundurur.

MertOtoyolda geri gelmek zorundaysam?

ElifOtoyolda duraklamak, park etmek, geri dönüş yapmak ve geri gitmek yasaktır. Arıza hâlinde sağdaki emniyet şeridinde kısa süre durulabilir. Otoyola girişte hızlanma şeridi, çıkışta yavaşlama şeridi kullanılır. Hızına uygun şeritte gidersin. Ve şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Sol şeritte oturmuyorum, sağdan geçmiyorum, geri de gitmiyorum.

ElifBir: üç şeritli iki yönlü yolda sağ şeritten gitmek ihlal değildir. En soldaki şeridi sürekli işgal etmek ihlaldir.

Mertİki: manevrada önce çevreyi kontrol et. Boşluklu cümlede sıra yerleşim dışı yüz elli metre, yerleşim içi otuz metre.

ElifÜç: görüş kapalıysa geçme yasaktır. Görselli sorularda karşıdan gelen aracı ve çizgi türünü kontrol et.

MertDört: geçerken sinyal vermek, aynadan bakmak ve uyarmak doğru. Sağdan ya da banketten geçmek yasaktır.

ElifBeş: geçme uyarısı alınca hızını artırmak, sinyalle "geç" demek ve sola yaklaşmak yanlış davranıştır.

MertAltı: yaya geçidi, kavşak, demiryolu, tepe ve viraj birlikte sorulur. Hepsini kapsayan şık genellikle doğrudur.

ElifYedi: sağa dar, sola geniş kavis. Sola dönüşte dar kavis ve yayaya yol vermemek yanlıştır.

MertSekiz: otoyolda hızına uygun şeritte gitmek serbesttir. Geri gitmek, geri dönmek ve park etmek yasaktır.

ElifHarika! Bölümü tek cümleyle özetlesene.

MertSağdan akarım, soldan geçerim, sola geniş dönerim ve otoyolda geri vites unutulur.

ElifSol şeritte yaşamayı bıraktığına sevindim. Bir sonraki bölümde kavşakları, geçitleri ve geçiş üstünlüğünü konuşacağız.

MertKavşaklar mı? Tamam, hazırım, bu sefer yön tarifini de ezberliyorum.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!