Motor ve Araç Tekniği

Kontrol, bakım ve güvenlik

3 dk okuma6 başlık
Kapak görseli: Kontrol, bakım ve güvenlik

Araca binmeden önce

Araca binmeden önce: bölüm görseli
  • Önce lastikleri dışarıdan kontrol et
  • Koltuk, ayna ve kemer araca bindikten sonra
  • Lastikler araca binileceği zaman kontrol edilir

Güvenli sürüş, araca binmeden başlar. Araca binmeden önce lastiklerin hava basıncına, diş durumuna ve hasarına dışarıdan bak. Koltuk, ayna ayarları ve emniyet kemeri ise araca bindikten sonra yapılır.

Aracı kullanmaya başlamadan önce yapılacak hazırlıklar arasında lastik basıncı ve yakıt seviyesinin kontrolü, aydınlatma ve sinyal sisteminin çalıştığından emin olmak, koltuk, kafalık ve aynaların beden ölçüne göre ayarlanması vardır.

Kaynak: 1

Neden koltuk, ayna, kemer?

Neden koltuk, ayna, kemer?: bölüm görseli
  • Amaç: sürüş konforu ve güvenliği
  • Pedallara ve direksiyona rahat erişim
  • Klimanın açılması hazırlık değildir

Koltuk, kafalık ve aynaları beden ölçüne göre ayarlar, emniyet kemerini takarsın. Bunların amacı sürüş konforunu ve güvenliğini sağlamaktır: pedallara ve direksiyona rahat ulaşırsın, görüş alanın tam olur. Klimayı açmak ise konfor tercihidir, aracı kullanmaya başlamadan önce zorunlu bir hazırlık adımı değildir.

Sınavda hangisi hazırlıklardan biri değildir diye sorulursa cevap klimanın açılmasıdır.

Kaynak: 1

Periyodik bakım

Periyodik bakım: bölüm görseli
  • Yağ ve yakıt filtresi değişmezse motor bozulur
  • Polen filtresi kabin havasını temizler
  • Bujiler kılavuzdaki kilometrede değişir
  • Silecek lastikleri eskiyince camı silmez

Periyodik bakımda motor yağı ve yağ filtresi, yakıt filtresi ve bujiler gibi parçalar kullanma kılavuzundaki kilometrelerde değiştirilir. Yağ filtresi ya da yakıt filtresi değiştirilmezse motorun çalışması olumsuz etkilenir. Polen filtresi kabine giren havayı toz ve polenden temizler, zamanla tıkanır; sınavda her periyodik bakımda değiştirilen parça olarak karşına çıkar.

Silecek lastikleri de eskiyip sertleşir ve yağmurda camı temiz silemez; belirli aralıklarla değiştirilmelidir.

Kışa hazırlık

Kışa hazırlık: bölüm görseli
  • Akü, lastik ve antifriz kontrolü
  • Cam suyuna cam suyu antifrizi konur
  • Cam suyuna motor yağı, fren hidroliği ya da elektrolit konmaz

Aracı kışa hazırlarken akü, lastik ve antifriz kontrolü yapılır. Akünün soğukta güç kaybetmemesi, lastiklerin diş derinliği ve hava basıncının uygun olması, soğutma suyunun donmaması için antifriz önemlidir. Cam suyu haznesine kışın donmasın diye özel cam suyu antifrizi konur; motor yağı, fren hidroliği ya da akü elektroliti bu iş için kullanılmaz.

Sınavda kış hazırlığı sorulursa akü, lastik ve antifrizin üçü birden doğru cevaptır.

Kaynak: 1

Uzun süre kullanılmayan araç

Uzun süre kullanılmayan araç: bölüm görseli
  • Akü şarjı kendiliğinden azalır
  • Motor yağı özelliğini kaybedebilir
  • Fren balataları bekleyince aşınmaz

Araç uzun süre kullanılmadan bekletilirse akünün şarjı zamanla azalır ve motor yağı bekleme sürecinde özelliğini kaybedebilir. Fren balataları ise kullanım sonucu aşındığından, araç hareket etmediği sürece azalmaz. Sınavda akü şarjının azalması ve yağın özelliğini kaybetmesi doğru, fren balatasının azalması yanlış kabul edilir.

Uzun süre bekleyen aracı kullanmadan önce akü ve yağ durumuna dikkat etmen bu yüzden önemlidir.

Hava yastığı: pasif güvenlik

Hava yastığı: pasif güvenlik: bölüm görseli
  • Çarpışmada otomatik şişer
  • Ölüm ve yaralanma riskini azaltır
  • Emniyet kemeriyle birlikte etkilidir
  • ABS aktif güvenlik sistemidir

Hava yastığı, çarpışma anında sensörlerin tetiklemesiyle saniyenin çok küçük bir bölümünde şişer ve sürücü ile yolcuların sert yüzeylere çarpmasını önler. Ölüm ve yaralanma riskini azaltan pasif güvenlik sistemidir; emniyet kemeriyle birlikte kullanıldığında riski büyük ölçüde düşürür.

Millî Eğitim Bakanlığının programı pasif güvenlik sistemleri arasında hava yastıklarını, emniyet kemerlerini, baş desteklerini, çocuk koltuklarını ve darbe emici sistemleri; aktif güvenlik sistemleri arasında ise ABS, fren destek, çekiş kontrol ve elektronik dengeleme sistemlerini sayar. Alarm, merkezi kilit ve hız sabitleyici bu işi görmez.

Kaynak: 1

Videolu özet

Bu bölümün video özeti. Oynat düğmesine basana kadar YouTube'a bağlanılmaz.

Bölüm sonu mini test

Bu bölümle ilgili sınav soruları. Soruyu aç, şıkları gör, doğru cevabın nedenini oku.

  1. Aşağıdakilerden hangisi araca binmeden önce yapılması gereken kontrollerdendir?Soruyu aç
  2. Periyodik bakımda aşağıdakilerden hangisinin değiştirilmemesi araç motorunun çalışmasını olumsuz etkiler?Soruyu aç
  3. I- Akü kontrolü II- Lastik kontrolü III- Antifriz kontrolü Yukarıda verilenlerden hangileri, aracın kış…Soruyu aç
  4. Çarpışma durumunda otomatik olarak şişerek sürücü ve yolcuların ölüm ve yaralanmalarını azaltan pasif güvenlik…Soruyu aç
Bu bölümün testini uygulamada çözBölümün 5 sorusu, açıklamalarıyla uygulamada.
Testi uygulamada çöz

Bölümü dinle

Bu bölümün Elif ve Mert'le sohbet hâli.

Podcast'te dinle

Resmî kaynaklar

  1. MEB Talim ve Terbiye Kurulu: Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Araç Tekniği Dersi Programı (2020)ookgm.meb.gov.tr

Resmî kaynaklara göre hazırlandı; güncel bilgi için kaynağa bak.

Uygulamada çöz50 soruluk denemeAç