Sorumluluk ve sabır

Sorumluluk, davranışlarının sonuçlarını önceden düşünerek hareket etmektir. Sorumlu sürücü yalnızca araç kullanmayı değil, kendine hâkim olmayı da bilir. Ailesiyle yolculuk yaparken hız limitini aşan bir sürücüyü düşün: sevdiklerinin canını riske atıyor ve trafikte sorumluluk değerini yerine getirmiyor.

Sınavda böyle bir soruda cevap bencillik ya da hırçınlık değil, sorumluluktur. Kendi yetki alanındaki bir olayı başkasının üstlenmesini beklemek de sorumluluk eksikliğidir.

Sürekli şerit değiştirerek slalom yapan sürücü, çevresindekilerin dikkatini dağıtır ve onları paniğe sürükleyebilir; çünkü ne yapacağı kestirilemez. Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 94, trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmeyi, mecburi haller dışında şerit değiştirmeyi ve işaret vermeden şerit değiştirmeyi yasaklar.

Sorumlu sürücü, hatalı davranışı yüzünden başkasının canına ya da malına gelecek zararın sorumluluğunu da taşıdığını bilir.

Sorumluluk, kendini araç kullanmaya hazır tutmayı da kapsar. Millî Eğitim Bakanlığının programı, diğer kullanıcılara karşı sorumluluklar arasında uykusuzluk ve yorgunluğu, dikkat dağınıklığını ve alkolü sayar. Karayolları Trafik Kanunu madde 48, alkollü olan ve uyuşturucu ya da uyarıcı madde almış olan sürücülerin karayolunda araç sürmesini yasaklar.

Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 145 ise seyir hâlinde cep telefonu gibi haberleşme cihazlarını ele alarak kullanmayı, tedbirsiz ve saygısız araç sürme sayıp yasaklar.

Sabır, bir şeyi telaş göstermeden beklemektir. Önündeki araç yol kenarına park etmeye çalışırken arkasında sakin sakin bekleyen sürücü, sabır değerine sahiptir. Işık sarıya döner dönmez korna çalan, yeşil için bir saniye bile bekleyemeyen sürücü ise sabırsızdır; bu davranış trafikte gereksiz gerginlik ve stres yaratır.

Trafiği açmayacağını bile bile sürekli korna çalıp çevredekileri gürültü kirliliğine maruz bırakmak da sabır eksikliğidir.

Sınav sorularında trafik psikologlarına dayandırılan bir görüşe göre insan nasıl yaşıyorsa öyle araç kullanır. Bir toplumda insanlar birbirine nasıl davranıyorsa, trafikte de aynı adap içinde davranırlar. Stresle olumlu baş etmekte zorlanan sürücüler genellikle sabır değerinden yoksundur; bu da onları trafikte çabuk gerginleştirir ve öfkelendirir.

Sınavda stresle baş etme sorunu yaşayan sürücünün hangi değere sahip olmadığı sorulursa cevap sabırdır; öfke, bencillik ya da inatlaşma değil.