Sorumluluk ve sabır

MertElif, ben çok sorumlu bir insanım. Geçen hafta bitkime su bile verdim.

ElifBitki sağ mı peki? Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugün konumuz sorumluluk ve sabır.

MertSorumluluk dediğin bir şey, ödevini zamanında yapmak gibi bir şey, değil mi?

ElifTrafikte biraz daha geniş. Sorumluluk, davranışlarının sonuçlarını önceden düşünerek hareket etmektir. Sorumlu sürücü yalnızca araç kullanmayı değil, kendine hâkim olmayı da bilir.

MertPeki diyelim ki ailemle yolculuk yapıyorum ve hız limitini biraz aşıyorum. Ama ben iyi sürücüyüm, ailem bende güvende.

ElifHayır Mert, tam tersi. Ailesiyle yolculuk yaparken hız limitini aşan sürücü, sevdiklerinin canını riske atıyor. Trafikte sorumluluk değerini de yerine getirmiyor.

MertYani bu hâlimin adı iyi sürücülük değil.

ElifSınavda böyle bir soruda cevap bencillik ya da hırçınlık değil, sorumluluktur. Sorumluluk hem kendine hem diğer yol kullanıcılarına karşıdır.

MertPeki bir olay benim yetki alanımdaysa ama ben "başkası halleder" dersem?

ElifKendi yetki alanındaki bir olayı başkasının üstlenmesini beklemek de sorumluluk eksikliğidir.

MertTamam, kendi işimi kendim yapacağım. Peki slalom yapmak ustalık göstergesi sayılmaz mı? Şerit şerit dans etmek yani.

ElifKesinlikle sayılmaz. Sürekli şerit değiştirerek slalom yapan sürücü, çevresindekilerin dikkatini dağıtır ve onları paniğe sürükleyebilir.

MertNeden panik? Ben gayet ustayım.

ElifÇünkü ne yapacağı kestirilemez. Öngörülebilir olmak güvenlidir.

MertYönetmelik ne diyor bu konuda?

ElifKarayolları Trafik Yönetmeliği madde doksan dört üç şeyi yasaklar. Trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmeyi, mecburi haller dışında şerit değiştirmeyi ve işaret vermeden şerit değiştirmeyi.

MertYani hepsini yapsam üç ayrı yasak çiğnemiş oluyorum.

ElifSorumlu sürücü, hatalı davranışı yüzünden başkasının canına ya da malına gelecek zararın sorumluluğunu da taşıdığını bilir.

MertPeki sorumluluk sadece araç kullanırken mi var? Yola çıkmadan önce de bir şey var mı?

ElifVar. Sorumluluk, kendini araç kullanmaya hazır tutmayı da kapsar. Millî Eğitim Bakanlığının programı, diğer kullanıcılara karşı sorumluluklar arasında uykusuzluk ve yorgunluğu, dikkat dağınıklığını ve alkolü sayar.

MertPeki alkol konusunda kanun ne diyor?

ElifKarayolları Trafik Kanunu madde kırk sekiz, alkollü olan ve uyuşturucu ya da uyarıcı madde almış olan sürücülerin karayolunda araç sürmesini yasaklar.

MertPeki telefon? Elime alıp kısacık bakarsam, bu yasak sayılmaz, değil mi?

ElifSayılır. Karayolları Trafik Yönetmeliği madde yüz kırk beş, seyir hâlinde cep telefonu gibi haberleşme cihazlarını ele alarak kullanmayı, tedbirsiz ve saygısız araç sürme sayıp yasaklar.

MertTedbirsiz ve saygısız. Not ettim, telefon elimde olmayacak.

ElifŞimdi sabıra geçelim. Sabır, bir şeyi telaş göstermeden beklemektir.

MertBen çok sabırlıyım. Mikrodalgada yemeğin üç dakikalık süresini bile bekliyorum. Çoğu zaman.

ElifTrafikte test edelim. Önündeki araç yol kenarına park etmeye çalışıyor. Arkasında sakin sakin bekleyen sürücü sence hangi değere sahip?

MertSabır.

ElifDoğru. Işık sarıya döner dönmez korna çalan, yeşil için bir saniye bile bekleyemeyen sürücü ise sabırsızdır. Bu davranış trafikte gereksiz gerginlik ve stres yaratır.

MertPeki sürekli korna çalmak? Bazen trafik açılsın diye çalıyorum.

ElifTrafiği açmayacağını bile bile sürekli korna çalıp çevredekileri gürültü kirliliğine maruz bırakmak da sabır eksikliğidir.

MertYani korna trafiği açmıyor, sadece gürültü yapıyor. Tamam, kornayı rafa kaldırıyorum.

ElifSon konumuz stres ve yaşam tarzı. Sınav sorularında trafik psikologlarına dayandırılan bir görüş geçer. İnsan nasıl yaşıyorsa öyle araç kullanır.

MertYani hayatım telaşlıysa sürüşüm de telaşlı olur.

ElifBir toplumda insanlar birbirine nasıl davranıyorsa, trafikte de aynı adap içinde davranırlar. Stresle olumlu baş etmekte zorlanan sürücüler genellikle sabır değerinden yoksundur. Bu da onları trafikte çabuk gerginleştirir ve öfkelendirir.

MertYani sabırsızlık beni çabuk öfkelendiriyor. Peki sınavda hangi değere sahip değil diye sorulursa?

ElifCevap sabırdır. Öfke, bencillik ya da inatlaşma değil. Ve şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Korna elimde değil, sabır cebimde.

ElifBir: sonuçlarını düşünerek hareket eden sürücü sorumludur. Hız aşıp ailesini riske atan sorumluluğu yerine getirmemiştir.

Mertİki: diğer sürücülerin dikkatini dağıtan ve onları paniğe sokan davranış, sürekli şerit değiştirmek yani slalom yapmaktır.

ElifÜç: park edeni beklemek sabırdır. Işık sarıya dönünce ya da trafikte sürekli korna çalmak sabırsızlıktır.

MertDört: stresle olumlu baş etmekte zorlanan sürücü, genel olarak sabır değerine sahip değildir. Şıkta öfke, bencillik ya da inatlaşma görürsem tuzak.

ElifHarika! Bölümü tek cümleyle özetlesene.

MertSonucunu düşün, öngörülebilir ol, telaş etme. Yani slalom da yok, korna da yok.

ElifMikrodalgayı da sabırla bekle. Bir sonraki bölümde hoşgörü, nezaket ve saygıyı konuşacağız.

MertHoşgörü mü? Ben zaten hoşgörü doluyum. Neredeyse.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!