Araç ışıkları, yük, çekme ve koruyucu donanım

Yerleşim birimleri dışındaki karayollarında geceleri seyrederken, yeterince aydınlatılmamış tünellere girerken ve benzeri yer ve hâllerde uzağı gösteren ışıkların yakılması mecburidir. Ancak yeterli mesafeyi açıkça görebiliyorsan ve aracın yeterli uzaklıktan görülebiliyorsa yakını gösteren ışıklar da kullanılabilir.

Karşı yönden gelen sürücülerin ve diğer kişilerin gözünü kamaştıracak bütün hâllerde uzağı gösteren ışıkları yakmak yasaktır. Aydınlatmanın yeterli olduğu kesimlerde yakını gösteren ışık kullanırsın.

Yakını gösteren ışıklar geceleri, yerleşim birimleri dışında karşılaşmalarda, bir aracı takip ederken, bir aracı geçerken yan yana gelinceye kadar ve yerleşim birimleri içinde yakılır. Gündüzleri de görüşü azaltan sisli, yağışlı ve benzeri havalarda yakını gösteren ışıklar kullanılır.

Geçme sırasında öndeki aracı uyarmak için uzağı ve yakını gösteren ışıklar çok kısa süre içinde sırayla ya da birlikte yakılıp söndürülebilir. Karşılaşmalarda ışıkları söndürmek ise yasaktır.

Sis ışıklarını yalnız sis, kar ya da şiddetli yağmur yüzünden görüş yetersizken kullanabilirsin; bu haller dışında geceleri farlarla birlikte yakmak yasaktır. Dönüş ışıklarını geç anlamında kullanmak ve yalnız park ya da sis ışığıyla seyretmek de yasaktır. Dönüş ışıkları şerit değiştirirken, dönerken ve geçerken kullanılır; işareti önceden verir, manevra biter bitmez söndürürsün.

Geceleri yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstlerine yaklaşırken yakın ve uzağı gösteren ışıkları art arda yakarak gelişini haber verirsin.

Yük dengeyi bozmayacak, düşmeyecek ve dökülmeyecek şekilde bağlanır. Gabarinin, taşıma sınırının ve dingil ağırlığının aşılması ile yük üzerine ya da araç dışına yolcu bindirilmesi yasaktır. Azami yüklü ağırlığın yüzde yirmiden fazla aşılması hâlinde, yük uygun hâle gelinceye kadar araç trafikten men edilir.

Taşıma sınırı üstündeki yolcular, giderler işletene ait olmak üzere en yakın yerleşim biriminde indirilir. Tehlikeli maddeler de uygun ambalajla taşınır.

Kamyon, kamyonet, römork ve yarı römorklarda yük üzerinde insan taşımak yasaktır. Gerekli hâllerde yükle birlikte yolcu taşınabilmesi için dört şart aranır: yükler sağlam yerleştirilip bağlanmış olacak, kasanın yan ve arka kapakları kapalı olacak, yolcular kasa içinde ayrılmış bir yerde oturacak ve yüklerin üzerine hiçbir şekilde yolcu bindirilmeyecek.

Araçların çamurluk, basamak, karoser kenarı ve üst gibi dış kısımlarında da insan taşınamaz. Lastik tekerlekli traktörle römork takarak ticari amaçla yük taşımak ise kural olarak yasaktır.

Arızalı aracı en yakın onarım yerine çekerken çekilen aracın ağırlığı çekenin taşıma sınırından fazla olmamalı ve çekilen araç sürücü yönetiminde bulunmalıdır. Her iki araç boş olur; çelik çubuk, halat ya da zincirle bağlanır ve aradaki açıklık 5 metreyi geçmez. Freni bozuk araç, açıklığı en çok 1 metre olan çeki demiriyle çekilir ve hız saatte 15, diğer hâllerde 20 kilometreyi geçmez.

Yolda kalan araçta dörtlü ikaz yakılır ve gerektiğinde kırmızı yansıtıcı konur.

Emniyet kemeri kaza anında savrulmayı ve araçtan fırlamayı önler; ölüm ve yaralanmaları en aza indiren temel koruyucu sistemdir. Yerleşim içinde ticari yolcu taşıyan minibüs ve otobüs yolcuları ile dolmuş yolcuları kemer takmak zorunda değildir; umum servis araçları bu istisnanın dışındadır. Geri gitme ve park yerlerinde saatte 25 kilometreyi geçmeyen hızla giden sürücüler de muaftır.

Bisiklet, elektrikli bisiklet, moped ve motosiklet sürücüleri koruma başlığı takmak zorundadır; motosiklette eldiven de istenir. Üç tekerlekli yük motosikletlerinde aranmaz. Boyu 150 santimetreden kısa ve 36 kilogramdan hafif çocuklar için çocuk bağlama sistemi kullanılır; bunu sağlamak sürücünün görevidir.

Takograf, sürücünün sürüş ve dinlenme sürelerini ve hızını kaydeder; sınavda şehirlerarası yük veya yolcu taşıyan otobüs, kamyon ve çekicide zorunlu, otomobil, traktör ve motosiklette değil diye sorulur. Üç buçuk tondan ağır ticari yük araçlarının ve dokuzdan fazla kişi taşıyan ticari yolcu araçlarının şoförleri 24 saatte toplam dokuz saatten ve devamlı dört buçuk saatten fazla araç süremez.

Dört buçuk saatlik sürüşten sonra en az 45 dakika mola verilir. Şehirlerarası yolcu ve eşya taşıyan araçlarda belirlenen dönemde kış lastiği de zorunludur.