Hak ihlalleri ve kazaların bedeli

MertElif, bu derste çok şey öğrendim. Artık bana trafikte "adaplı Mert" diyebilirsin.

ElifBakalım son bölümde bu unvanı koruyabilecek misin? Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugün konumuz hak ihlalleri ve kazaların bedeli.

MertHak ihlali derken, işin içinde mahkeme falan mı var?

ElifMesele şu: trafik kurallarına uymak, diğer yol kullanıcılarının haklarını korur. Uymayınca da başkasının hakkını ihlal edersin.

MertÖrnek verir misin?

ElifAşırı hız yapıp diğer sürücülerin dikkatini dağıtmak, bireye yapılan bir hak ihlalidir. Az önce gördüğümüz gibi engelli park yerine park etmek de öyle.

MertPeki en soldaki şerit? Ben orada hızlı gidiyorum, orası bana ait gibi.

ElifŞeritte tapu yok Mert. En soldaki şeridi sürekli işgal etmek de bireye yapılan hak ihlalidir.

MertKanun bu konuda ne diyor?

ElifKarayolları Trafik Kanunu madde kırk altı, gidişe ayrılan en soldaki şeridin sürekli işgal edilmesini yasaklar. Karayolları Trafik Yönetmeliği madde doksan dört de aynı kuralı gidişe ayrılan yol bölümünün en son şeridi için koyar.

MertPeki geçiş üstünlüğü olan bir araca yol verirsem? Bu da benim hakkımı ihlal etmiş olmaz mı?

ElifHayır. Geçiş üstünlüğü olan araçlara yol vermek hak ihlali değil, hakkı korumaktır.

MertYani kurallara uymak da hak ihlali değil.

ElifDoğru. Sınavda "hak ihlali değildir" diye sorulursa cevap, trafik kurallarına uymak ya da geçiş üstünlüğü olan araca yol vermektir.

MertAnladım. Şimdi kazalara gelelim. Bir kazada kimsenin canına bir şey olmamışsa, ortada zarar yok demektir, değil mi?

ElifHayır. Trafik kazası geçiren kişiler, canlarına bir zarar gelmese bile psikolojik olarak zarar görebilir.

MertYani kazanın etkisi sadece yaralanma değil.

ElifDoğru. Kazanın etkisi yalnızca bedensel yaralanmayla sınırlı kalmaz. Bozuk ruh hâli de ailelere ve topluma olumsuz yansır, olumlu değil.

MertAnladım. Sınavda iki ifadeli sorularda neye dikkat edeceğim?

ElifKaza geçirenin psikolojik zarar görmesi doğrudur. Bunun topluma olumsuz yansıması da doğrudur.

MertPeki toplumun geneline etkisi nedir?

ElifTrafik kazaları topluma ağır bir fatura çıkarır. Üretim ve refah kayıpları yaşanır. Kara yolları zamanından önce yıpranır.

MertBaşka?

ElifAçılan çok sayıda dava, yargı sisteminin iş yükünü artırır. Maddi hasar, iş gücü kaybı ve yaralıların tedavi maliyetleri de ülke ekonomisini olumsuz etkiler.

MertPeki kazaların uzun vadede kalkınmaya katkısı olabilir mi? Mesela yeni yollar yapılır, ekonomi canlanır falan?

ElifHayır. Kazaların kalkınmaya olumlu bir katkısı yoktur. Sınavda uzun vadede kalkınmaya olumlu etki yapması, topluma verilen zararlardan biri değildir. Çünkü zaten olumlu bir etki yok.

MertPeki trafik suçlarına uygulanan cezaların artırılması? Ekonomiye zarar mı?

ElifO da ekonomiye zarar sayılmaz. Bunu sınavda ayırt etmen gerekiyor.

MertNot ettim. Peki çevreye ne oluyor?

ElifKarayolu kazalarının çevreye zararı da büyüktür. Orta refüjlere ve yol kenarlarına dikilen ağaçlar zarar görür.

MertBaşka?

ElifKöprü ve tünel gibi noktalardaki kazalarda ulaşım aksar. Trafoya ya da elektrik direğine çarpılınca kesintiler yaşanır.

MertTehlikeli yük taşıyan araçlar da var herhalde.

ElifEvet. Yakıt, kimyasal madde ya da tıbbi atık yüklü araçların kazaları büyük ekolojik zarara yol açar.

MertPeki açılan davalar? Onlar da çevre zararı değil mi?

ElifHayır. Açılan çok sayıda davayla yargının iş yükünün artması çevre zararı değil, toplumsal bir sonuçtur. Ve şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Bu sefer şakasız, tam konsantrasyon.

ElifBir: "hak ihlali değildir" diye sorulursa cevap, trafik kurallarına uymak ya da geçiş üstünlüğü olan araca yol vermektir.

Mertİki: "psikolojik zarar görürler" ve "topluma olumsuz yansır" doğrudur. "Topluma olumlu yansır" yanlıştır.

ElifÜç: topluma zarar sayılmayan, kalkınmaya olumlu etkidir. Ekonomiye zarar sayılmayan ise cezaların artırılmasıdır.

MertDört: çevreye verilen zararlardan biri değildir diye sorulursa cevap, açılan davalarla yargı sisteminin iş yükünün artmasıdır.

ElifHarika! Bölümü tek cümleyle özetlesene.

MertKurallara uymak başkalarının hakkını korur, kazanın bedelini ise insan, toplum, ekonomi ve çevre birlikte öder.

ElifÇok güzel. Bu dersin sonuna geldik. Hepinize bu dersi dinlediğiniz için teşekkürler.

MertBen de adaplı Mert olarak ayrılıyorum.

ElifUnvanı koruyacaksın. İyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!