Bölüm metni
Bölümler yapay zekâ ile seslendirilmiştir. Konuşma, aşağıdaki metinle birebir aynı olmayabilir.
Konuşmacılar: Mert ve Elif
MertElif, sence ben hoşgörülü biri miyim? Çünkü önümdeki araç yavaş gidince içimden sadece on dakika kızıyorum.
ElifOn dakika mı? Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugün konumuz hoşgörü, nezaket ve saygı.
MertHoşgörü dediğin, her şeye göz yummak mı?
ElifHayır. Hoşgörü, başkalarının hatalarına anlayışla yaklaşabilmektir. Trafikte farklı huylardaki sürücülerle, yolcularla ve yayalarla birlikte yol paylaşırsın. İşte burada hoşgörü devreye girer.
MertPeki sınavda sürücülerin trafik ortamında en fazla ihtiyaç duyacakları değer sorulursa? Ben öfke derdim, çünkü çok lazım oluyor bana.
ElifÖfke değil, Mert. Cevap hoşgörüdür. Öfke, inatlaşma ve aşırı tepki de değil.
MertHoşgörüsüz sürücü nasıl biri peki?
ElifHoşgörüsüz sürücü daha çok sabırsız, öfkeli, yorgun ve stresli olur. İletişimi de zayıftır. İstenmeyen bir durumda öfkelenip bunu belli etmek yerine hoşgörülü davranırsan, çok daha huzurlu bir ortam oluşur.
MertYani öfkeli olmak hoşgörüsüz sürücünün özelliği. Sabırlı olmak ve iletişimi güçlü olmak ise hoşgörülü sürücünün.
ElifÇok güzel özetledin. Şimdi bir sahne düşün. Yeni ehliyet almış bir sürücü iki araç arasına park etmeye çalışıyor ve arkasındaki sürücü sürekli korna çalıyor.
MertBen olsam acemiyi hızlandırmak için çalarım. Korna motivasyon aracı yani.
ElifSonuç tam tersi olur. Acemi sürücü paniğe kapılır, manevra uzar, sorun büyür. Oysa fazladan birkaç saniyelik hoşgörü, hem acemiyi hem seni rahatlatır.
MertBirkaç saniye. Tamam, o kadar katlanabilirim.
ElifBu da tahammül. Tahammül, katlanabilme gücü demek. Kurallara uymayan sürücülere ya da dikkatsiz yayalara katlanmak zordur. Ama istenmeyen durumlara tahammül etmek, taraflar arasında kötü olayların yaşanmasını önler.
MertYani tahammülsüzlüğün sonucu kötü olaylar. Sınavda çabuk öfkelenen sürücünün sonuçları sorulursa ne diyeceğim?
ElifSabırsızlık ve tahammülsüzlüğün artması. Bu sonuçlar çabuk öfkelenen sürücüye ait.
MertAnlaşıldı. Peki nezaket nedir?
ElifNezaket, başkalarına karşı saygılı ve kibar davranmaktır. Saygı da başkalarını rahatsız etmekten çekinmek ve karşındaki kişinin varlığını kabul etmek demektir.
MertPeki yağmurlu günde yayalara su sıçrarsa? O yağmurun suçu değil mi?
ElifYağmura bu kadar yüklenme. Yağmurlu bir günde kaldırımdaki yayalara su sıçratmamaya özen göstermek, nezaket ve saygının güzel bir örneğidir.
MertPeki bununla ilgili yönetmelikte bir şey var mı?
ElifVar. Karayolları Trafik Yönetmeliği madde yüz kırk beş, bazı davranışları tedbirsiz ve saygısız araç sürme sayıp yasaklar. Kamunun huzurunu bozacak ya da kişilere zarar verecek şekilde su ve çamur sıçratmak, korkutmak veya şaşırtmak bunlardan. Yola sigara külü ile izmarit atmak da öyle.
MertYani su sıçratmak, korkutmak, izmarit atmak. Hepsi olumsuz iletişim.
ElifKesinlikle. Şimdi bir de kaza sonrasına bakalım. Sadece maddi hasarlı olsa bile kaza, kazaya karışan sürücüleri psikolojik olarak yıpratır.
MertBöyle bir anda bağırırsam karşı taraf suçunu anlar, değil mi?
ElifHayır. Asabi, aşırı tepkili ya da saldırgan davranmak kazayı ortadan kaldırmaz. Üstelik süreci uzatır ve gerginliği artırır.
MertPeki ne yapmalıyım?
ElifTarafların birbirine saygılı ve nezaketli davranması, sorunların daha kısa sürede ve sağlıklı biçimde çözülmesini sağlar.
MertAnlaşıldı. Peki biri hata yaparsa onu hiç uyarmayayım mı?
ElifTersine uyar. Trafikte birinin hatası, hiçbir suçu olmayan bir başkasının ölümüne ya da yaralanmasına yol açabilir. Bu yüzden hatalı davranan sürücüyü uyarmak, hem onun hem diğer sürücülerin kaza yapma riskini azaltır.
MertTers yönden gelen birine kornaya basarak uyarırım o zaman.
ElifAma uyarı nazik olmalı. Kızgın biçimde kornaya basmak gerginliği artırır. Aşırı tepki ve kaba davranış da öyle.
MertPeki nazik uyarı nasıl olur?
ElifTers yönden gelen sürücüye tek yönlü bir sokak olduğunu, levhayı herhalde görmediğini söyleyip daha dikkatli olmasını rica etmek güzel bir örnek.
MertYani "Şu levhayı görmediniz herhalde" diyorum, gülümsüyorum.
ElifTam böyle. Bu davranışa trafik kültüründe birbirini uyarma denir. Ve şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?
MertHazırım. Korna kapalı, gülümseme açık.
ElifBir: hoşgörüsüz sürücünün özelliği öfkeli olmaktır. Sabırlı olmak ve başarılı iletişim kurmak hoşgörülü sürücünündür.
Mertİki: sabırsızlık ve tahammülsüzlüğün artması, çabuk öfkelenen sürücünün sonuçları arasında sayılır.
ElifÜç: yayalara su sıçratmamak nezaket ve saygıdır. Su sıçratmak, korkutmak ve izmarit atmak olumsuz iletişimdir.
MertDört: kaza sonrası sorunların daha kısa sürede çözülmesi için cevap, tarafların saygılı ve nezaketli davranmasıdır.
ElifBeş: hatalı sürücüyü nezaketle uyarmak, o sürücünün kaza yapma riskini azaltır. Buna trafik kültüründe birbirini uyarma denir. Harika! Bölümü tek cümleyle özetlesene.
MertHoşgörü huzur getirir, nezaket sorunu çabuk çözer, uyarı da nazikse işe yarar.
ElifKorna motivasyon aracı değil, unutma. Bir sonraki bölümde empati, diğergamlık ve yardımlaşmayı konuşacağız.
MertDiğergamlık mı? Telaffuz için bir hafta ayırmam lazım.
Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!