Güç aktarma, süspansiyon ve direksiyon

Motorun ürettiği güç tekerleklere şu yolla ulaşır: motor, kavrama, vites kutusu, şaft, diferansiyel, aks ve tekerlek. Motorun gücünü tekerleklere ileten kavrama, vites kutusu, şaft, diferansiyel ve aks parçalarına güç aktarma organları denir; güç üretmezler, yalnızca ileterek tekerleğe taşırlar. Şekilli sorularda arkadan itişli bir araç çizimi gösterilir ve sıra hep şaft, diferansiyel, aks olarak gelir.

Alternatör, marş motoru ve amortisör ise başka sistemlere ait parçalardır; güç aktarma organı sayılmazlar.

Kavrama, yani debriyaj, motor ile vites kutusu arasında bulunur. Motorun ürettiği hareketi vites kutusuna iletir; vites değiştirirken bu bağlantıyı geçici olarak keser ve böylece dişliler sarsıntısız değişir. Sınavda motor hareketinin vites kutusuna iletilmesini sağlayan sistem sorulursa cevap kavramadır; marş, şarj ve ateşleme sistemlerinin bu işle ilgisi yoktur.

Eskiyen debriyaj balatası ise yakıt tüketimini artırır.

Şaft, vites kutusundan gelen dönme hareketini diferansiyele taşır. Diferansiyel bu hareketi akslara iletir; şafttan gelen torku artırır ve tekerleklere güç ile tork dağılımını sağlar. Virajda dış tekerlek iç tekerlekten daha uzun yol alır; diferansiyel, çekici tekerleklerin farklı hızlarda dönmesine izin verir.

Aks ise diferansiyelden aldığı hareketi tekerleklere ileten son halkadır. Diferansiyelin görevi yakıt tasarrufu sağlamak değildir.

Süspansiyon sistemi, yoldan gelen titreşimleri, salınımları ve ani şokları sönümler. Böylece hem sürüş konforu artar hem de tekerleklerin yol ile teması korunur. Sistemin elemanları yaylar ve amortisörlerdir.

Amortisör, yaydan gelen sarsıntıdan sonra oluşan salınımı söndürerek yay salınım süresini kısaltan parçadır. Şekilde yay ve amortisör takımı soru işaretiyle gösteriliyorsa cevap süspansiyon ya da amortisördür. Süspansiyon aracı döndürmez, yakıt tüketimini de azaltmaz.

Direksiyon sistemi, sürücünün ön tekerleklerin yönünü değiştirmesini sağlayarak aracı istenilen yöne sevk eder. Sınavda aracı istenilen yöne yönlendiren sistem sorulursa cevap direksiyon sistemidir; marş, yağlama ve aydınlatma sistemlerinin yönlendirmeyle ilgisi yoktur. Hidrolik direksiyon gibi güç destekli sistemler direksiyonu çevirmek için gereken kuvveti azaltır.

Direksiyonda titreme ya da araçta bir yana çekme ise genellikle lastik ve ön düzen sorunlarına işaret eder; bunları sonraki bölümde göreceğiz.