Yağlama sistemi ve motor yağı

Motor yağı, hareketli parçaların arasında ince bir film oluşturur ve metalin metale sürtünmesini önler. Böylece sürtünme ve buna bağlı aşınma azalır, parçaların ömrü uzar. Yağ aynı zamanda motoru soğutmaya ve çalışan parçaları temizlemeye yardımcı olur.

Bu yüzden motordaki aşınmayı azaltan sistem yağlama sistemidir. Yakıt tüketimini artırmak ya da motorun erken ısınmasını sağlamak ise yağın görevi değildir.

Yağın yolculuğu şöyle: motorun altındaki karter yağı depolar. Yağ pompası bu yağı basınçla motorun hareketli parçalarına gönderir. Yağ filtresi de yağdaki metal parçacıkları ve kirleri tutar; bu sayede çalışan parçalar temiz kalır.

Yağ filtresi periyodik bakımda yağla birlikte değiştirilir. Değiştirilmezse kirli yağ motor parçaları arasında düzgün dolaşamaz, yağlama yetersiz kalır ve motor aşınır.

Yağ seviyesi yağ çubuğuyla kontrol edilir. Çubuğun üzerinde minimum ve maksimum işaretleri bulunur. Ölçüm motor durdurulmuşken yapılır: çubuğu çıkar, sil, yeniden tak, tekrar çıkar ve seviyeye bak.

Yağ eksikse motorun üstündeki yağ dolum kapağından eklenir. Sınavda şekilde soru işaretiyle gösterilen kapaktan motora ne konulur diye sorulursa cevap motor yağıdır; antifriz ve soğutma suyu radyatöre, fren hidroliği ise kendi deposuna konur.

Gösterge panelindeki yağ damlası simgesi, yağ basıncının yetersiz kaldığını bildirir. Marşa basıp motor çalıştığında bu lamba sönmelidir. Sönmüyorsa ya da seyir hâlinde yanıyorsa sebep, karterde yağın kalmaması olabilir.

Bu durumda trafik kurallarına uyarak durur ve motoru hemen durdurursun; motor devrini yükseltmek ya da rölantide beklemek çözüm değildir, çünkü yağsız çalışan motor ciddi hasar görür. Millî Eğitim Bakanlığının programı da yağ göstergesinin yanmasını, motorun derhal durdurulması gereken arızalar arasında sayar.

Yağ seviyesi normalin çok altına inerse sürtünme ve ısı artar, motor aşırı ısınarak zarar görür. Motor yağının eksilmesinin tipik sebeplerinden biri karter contasının yırtılmasıdır. Yağı zamanında değiştirmezsen özelliğini kaybeder, koyulaşıp çamurlaşır ve motor parçalarındaki aşıntı artar.

Eksilen yağı sürekli tamamlayarak sürmek, periyodik yağ değişiminin yerini tutmaz.