Trafikte iletişim: sinyal, korna, ışık, beden dili

Aracı hareket ettirdiğin anda diğer yol kullanıcılarıyla iletişimin başlar ve park edene kadar sürer. En temel araç sinyaldir. Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 137, dönüşlerde ve şerit değiştirirken niyetini önceden, uygun zamanda ve mesafede dönüş ışıklarıyla ya da kol işaretiyle açıkça bildirmeni, işareti manevra boyunca sürdürmeni ve bitince sona erdirmeni ister.

İşaret verdiğin anda aniden şerit değiştirmek de yasaktır. Sınavda olumlu iletişim örneği, dönüşten önce sinyal vermektir.

Trafikte her şey sözle anlatılmaz. Yüz ifaden, el kol hareketlerin ve duruşun sözsüz iletişimdir; buna beden dili denir. Hata yaptığında elini kaldırıp ya da yüz ifadenle diğer sürücüden özür dilemek, beden dilinin olumlu kullanımıdır ve gerginliği düşürür.

Konuşma üslubu da önemlidir. Millî Eğitim Bakanlığının programı, uygun beden dili kullanmanın ve güler yüzlü davranmanın trafik ortamına olumlu etkisinin örneklerle açıklanmasını ister.

Başarılı iletişimde bakış açın belirleyicidir. İnsanların değişebileceğine inan. Dinlerken aynı anda sürekli değerlendirme yapma.

Karşındakinin kişiliğini sevmiyorsun diye zihnini ona kapatma. Tek bir olaya bakıp birini tamamen anladığını sanma. Son üç tutum önyargıyı besler ve iletişimi bozar.

Sınavda dört şıktan doğru olanı, insanların değişebildiğine inanmaktır.

Trafik denetim görevlisi, yasal düzenlemeler çerçevesinde görevini yapıyor; bunu aklından çıkarma. Onunla konuşurken karşındaki kişiye saygı duy ve varlığını kabul et. Etkin dinle, ne demek istediğini akıl okuyarak tahmin etmek yerine gözden geçir ve empati kurmaktan kaçınma.

Suçlayıcı bir üslup ya da dinlememek bu adaba uymaz. Karayolları Trafik Kanunu madde 47 de trafik zabıtasının uyarı ve işaretlerine uymayı zorunlu kılar.

Korna bir uyarı aracıdır, öfke aracı değildir. Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 144 uyarınca sesli uyarı cihazı; görüşün kısıtlı olduğu kavşak, dönemeç ve tepe üstü gibi yerlere yaklaşırken geldiğini haber vermek, yol ve trafik durumuna göre yol kullananları uyarmak ve geçme hâllerinde kullanılır.

Kamunun huzurunu bozacak şekilde gereksiz, gereğinden uzun ve ayarsız çalınması ile şehir içinde havalı klakson kullanılması yasaktır.

Işıkla da iletişim kurarsın ama kuralına göre. Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 103 uyarınca geçecek sürücü, geçeceği aracın sürücüsünü sesli cihazla ya da kısa ve uzun hüzmeli farlarını art arda yakarak, yani selektörle uyarır, sol sinyal verir ve geçişi sağ sinyalle tamamlar.

Madde 127 ise karşıdan gelenlerin gözünü kamaştıracak her durumda uzun hüzmeli farın yakılmasını yasaklar; geceleri yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstlerine yaklaşırken ise gelişini yakın ve uzağı gösteren ışıkları art arda yakarak haber vermeni ister. Dönüş ışıklarını geç anlamında kullanmak da yasaktır.