Kaza anı yükümlülükleri ve kusur

Trafik kazası, karayolunda hareket hâlindeki bir veya birden fazla aracın karıştığı; ölüm, yaralanma ve zararla sonuçlanan olaydır. Kazalara adli yönden genel zabıta, kazanın oluş nedenlerini, iz ve delillerini belirleyip kaza tespit tutanağı düzenlemek için ise trafik zabıtası el koyar. Yalnız maddi hasarlı kazalarda tarafların hepsi anlaşırsa kendileri tutanak tutabilir.

Tek taraflı kazada, sürücü belgesi ya da zorunlu sigortası olmayan tarafta, alkol veya uyuşturucu şüphesinde ve kamu aracı ya da kamu malı söz konusuysa tutanağı mutlaka zabıta düzenler.

Bir trafik kazasına karışan ve yaralanmayan sürücü, trafik için ek bir tehlike yaratmadan hemen durur ve trafik güvenliği için ışıklı işaret ya da yansıtıcı cihazları koyar. Kazanın seyri can, mal ve trafik güvenliğini etkilemiyorsa iz ve delilleri değiştirmez. İstendiğinde kimlik ve adresini bildirir, sürücü belgesini, tescil belgesini ve sigorta bilgilerini gösterir.

Olayı yetkililere bildirir ve onlar gelinceye kadar ya da izin almadan kaza yerinden ayrılmaz. Yaralılara ilk yardım ve acil müdahale yaptırmak için ayrılmak ise istisnadır.

Başında sahibi ya da sorumlusu bulunmayan bir araca, mala ya da mülke zarar verirsen önce ilgilisini bulmaya çalışırsın. Bulamazsan zarar verdiğin şeyin görünebilen ve uygun bir yerine yazılı bilgi bırakır ve en kısa sürede yetkililere haber verirsin. Zarar az olsa bile olay yerinden uzaklaşmak yanlıştır.

Ölümlü ya da yaralanmalı kazada zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılmak ise hapis cezası ve belge geri alma sebebidir.

Kazaya karışanlar ve olay yerinden geçmekte olanlar üç şeyle yükümlüdür. Kaza yerinde usulüne uygun ilk yardım tedbirlerini almak, olayı en yakın zabıta ya da sağlık kuruluşuna bildirmek ve yetkililerin isteği hâlinde yaralıları en yakın sağlık kuruluşuna götürmek. Maddi hasar tespiti yapmak bu yükümlülüklerden biri değildir.

Yerleşim yeri dışındaki akaryakıt istasyonları da standartlara uygun sağlık malzemesini her an kullanılabilir durumda bulundurmak zorundadır.

Kanun, sürücüyü şu hâllerde kazada asli, yani esas kusurlu sayar: kırmızı ışıkta ya da yetkili memurun dur işaretinde geçmek; taşıt giremez işaretli yola ya da bölünmüş yolda karşı yönün şeridine girmek; arkadan çarpmak; geçme yasağı olan yerde geçmek; doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapmak ve şeride tecavüz etmek; kavşakta ve dar kaplamada geçiş önceliğine uymamak; kurallara uygun park etmiş araca çarpmak.

Kavşakta geçiş önceliğine uymak ise elbette kusur sayılmaz.