Kaza anı yükümlülükleri ve kusur

ElifMert, bu bölümde konumuz kaza anı. Yani yolda bir şey olduğunda doğru davranmayı konuşacağız.

MertKaza anı mı? Açıkçası ilk aklıma gelen, panik yapmamak. Ama ne yapılacağını bilmeden panik yapmamak zor.

ElifTam o yüzden bu bölüm var. Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugün konumuz kaza anı yükümlülükleri ve kusur.

MertPeki trafik kazası tam olarak nedir?

ElifTrafik kazası, karayolunda hareket hâlindeki bir veya birden fazla aracın karıştığı; ölüm, yaralanma ve zararla sonuçlanan olaydır.

MertKaza olunca kim geliyor, kim ne yapıyor?

ElifKazalara adli yönden genel zabıta el koyar. Kazanın oluş nedenlerini, iz ve delillerini belirleyip kaza tespit tutanağı düzenlemek için ise trafik zabıtası el koyar.

MertYani tutanağı muayene yapan kişi düzenler, öyle mi?

ElifYanlış! Kaza tespit tutanağı düzenlemek trafik zabıtasının görevidir. Muayene yapmak değildir.

MertPeki küçük kazalarda kendimiz tutanak tutabilir miyiz?

ElifYalnız maddi hasarlı kazalarda tarafların hepsi anlaşırsa kendileri tutanak tutabilir. Tek taraflı kazada tutanağı mutlaka zabıta düzenler.

MertBaşka hangi durumlarda zabıta şart?

ElifSürücü belgesi ya da zorunlu sigortası olmayan tarafta, alkol veya uyuşturucu şüphesinde ve kamu aracı ya da kamu malı söz konusuysa tutanağı mutlaka zabıta düzenler.

MertAnladım. Şimdi kazaya karışırsam ne yapmam gerekiyor?

ElifBir trafik kazasına karışan ve yaralanmayan sürücü, trafik için ek bir tehlike yaratmadan hemen durur. Trafik güvenliği için ışıklı işaret ya da yansıtıcı cihazları koyar.

MertPeki ya yolu hemen trafiğe açmak için araçları yerinden oynatayım?

ElifHayır. Kazanın seyri can, mal ve trafik güvenliğini etkilemiyorsa iz ve delilleri değiştirmezsin. Yolu hemen trafiğe açmak ya da delilleri bozmak yanlıştır. Doğrusu ışıklı işaret veya yansıtıcı koymaktır.

MertPeki karşı tarafın bilgilerini istersem, benden de bir şey istenir mi?

Elifİstendiğinde kimlik ve adresini bildirirsin. Sürücü belgesini, tescil belgesini ve sigorta bilgilerini gösterirsin.

MertSonra ben kazadan çıkıp gidebilirim, değil mi? Daha fazla beklemem.

ElifYanlış! Olayı yetkililere bildirirsin ve onlar gelinceye kadar ya da izin almadan kaza yerinden ayrılmazsın. Yaralılara ilk yardım ve acil müdahale yaptırmak için ayrılmak ise istisnadır.

MertPeki park hâlindeki bir araca çarparsam? Sahibi ortada yok.

ElifBaşında sahibi ya da sorumlusu bulunmayan bir araca, mala ya da mülke zarar verirsen önce ilgilisini bulmaya çalışırsın.

MertBulamazsam?

ElifZarar verdiğin şeyin görünebilen ve uygun bir yerine yazılı bilgi bırakırsın. En kısa sürede yetkililere haber verirsin.

MertZarar azsa uzaklaşabilir miyim? Kimse görmedi.

ElifYanlış! Zarar az olsa bile olay yerinden uzaklaşmak yanlıştır. Sahibi yoksa yazılı bilgi bırakılır.

MertYaralanmalı bir kazada uzaklaşırsam daha da kötü olur herhalde.

ElifEvet. Ölümlü ya da yaralanmalı kazada zabıtanın iznini almadan zaruret dışında olay yerinden ayrılmak hapis cezası ve belge geri alma sebebidir.

MertPeki sadece kazaya karışan mı yükümlü? Yoldan geçen biri ne yapmalı?

ElifKazaya karışanlar ve olay yerinden geçmekte olanlar üç şeyle yükümlüdür. Birincisi, kaza yerinde usulüne uygun ilk yardım tedbirlerini almak.

Mertİkincisi?

ElifOlayı en yakın zabıta ya da sağlık kuruluşuna bildirmek. Üçüncüsü, yetkililerin isteği hâlinde yaralıları en yakın sağlık kuruluşuna götürmek.

MertMaddi hasar tespiti yapmak da bu yükümlülüklerden biri değil mi?

ElifDeğil! Maddi hasar tespiti yapmak bu yükümlülüklerden biri değildir. Sınavda ilk yardım, bildirme ve yaralıyı sağlık kuruluşuna götürme doğru, maddi hasar tespiti şıkkı yanlıştır.

MertYerleşim yeri dışında yardım edecek bir yer var mı?

ElifYerleşim yeri dışındaki akaryakıt istasyonları da standartlara uygun sağlık malzemesini her an kullanılabilir durumda bulundurmak zorundadır.

MertŞimdi kusur. Kim kusurlu sayılıyor?

ElifKanun, sürücüyü şu hâllerde kazada asli, yani esas kusurlu sayar. Kırmızı ışıkta ya da yetkili memurun dur işaretinde geçmek.

MertBaşka?

ElifTaşıt giremez işaretli yola ya da bölünmüş yolda karşı yönün şeridine girmek. Arkadan çarpmak. Geçme yasağı olan yerde geçmek.

MertDevam?

ElifDoğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapmak ve şeride tecavüz etmek. Kavşakta ve dar kaplamada geçiş önceliğine uymamak. Kurallara uygun park etmiş araca çarpmak.

MertKavşakta geçiş önceliğine uyarsam da kusurlu sayılırım diye düşünürdüm.

ElifYanlış! Kavşakta geçiş önceliğine uymak elbette kusur sayılmaz. Kusur sayılan, geçiş önceliğine uymamaktır.

MertSınavda bunları nasıl hatırlarım?

ElifArkadan çarpma, kırmızıda geçme, geçme yasağında geçme, dönüş hatası ve öncelik ihlali asli kusurdur. Bu beşi aklında tut. Ve şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Bu bölümde şakayı bıraktım, çok dikkatliyim.

ElifBir: kaza tespit tutanağı düzenlemek trafik zabıtasının görevidir. Muayene yapmak değildir.

Mertİki: yolu hemen trafiğe açmak ya da delilleri bozmak yanlıştır. Doğrusu ışıklı işaret veya yansıtıcı koymaktır.

ElifÜç: park hâlindeki araca çarpınca "zarar azsa uzaklaş" yanlıştır. Sahibi yoksa yazılı bilgi bırak.

MertDört: ilk yardım, bildirme ve yaralıyı sağlık kuruluşuna götürme doğru. Maddi hasar tespiti şıkkı yanlıştır.

ElifBeş: arkadan çarpma, kırmızıda geçme, geçme yasağında geçme, dönüş hatası, öncelik ihlali asli kusurdur. Harika! Bölümü tek cümleyle özetlesene.

MertKazada önce dur, işaret koy, delilleri bozma, haber ver, izin almadan ayrılma, olay yerinden uzaklaşmak çözüm değil.

ElifÇok güzel özetledin. Bir sonraki bölümde insan, çevre ve harita bilgisini konuşacağız.

MertBu bölüm biraz ağır geçti ama gerekliydi. Sonrakine hazırım.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!