Trafik ve Çevre Bilgisi

Trafik levhaları ve yer işaretlemeleri

4 dk okuma7 başlık
Kapak görseli: Trafik levhaları ve yer işaretlemeleri

Levhaların beş grubu

  • Tehlike uyarı: yol ve çevresindeki tehlikeleri bildirir
  • Trafik tanzim: yasaklama, kısıtlama ve mecburiyet bildirir
  • Bilgi: yol, yakın çevre ve hizmet birimleri hakkında bilgi verir
  • Duraklama ve park işaretleri; beşinci grup otoyol işaretleri

Trafik işaret levhaları beş gruba ayrılır. Tehlike uyarı işaretleri, yol ve çevresindeki tehlikeleri sürücüye bildirir. Trafik tanzim işaretleri, uyulması gereken yasaklama, kısıtlama ve mecburiyetleri gösterir.

Bilgi işaretleri yol, yakın çevre ve çeşitli hizmet birimleri hakkında bilgi verir. Duraklama ve park işaretleri duraklama ve park düzenlemelerini belirler. Beşinci grup, erişme kontrollü karayollarında kullanılan otoyol işaretleridir.

Levhaların standardını Karayolları Genel Müdürlüğü belirler; kimse kendiliğinden yola trafik işareti koyamaz.

Kaynak: 1, 2

Tehlike uyarı levhasını görünce

Tehlike uyarı levhasını görünce: bölüm görseli
  • Hızını azalt, dikkatli geç, takip mesafesini artır
  • Hızlanıp öndeki aracı geçmeye kalkma
  • Yaya ve okul geçidi yaklaşımında öndeki aracı geçmek yasak
  • Örnek: kasis, gizli buzlanma, yandan rüzgâr, tehlikeli eğim, köprü

Tehlike uyarı levhaları sürücüyü ilerideki tehlikeye karşı önceden uyarır; genel olarak üçgen biçimlidir. Böyle bir levhayı gören sürücü hızını azaltır, dikkatli geçer ve takip mesafesini artırır. Hızlanmak ya da öndeki aracı geçmeye kalkmak uyarının amacına terstir.

Yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken ayrıca öndeki aracı geçmek yasaktır. Sınavda iki yönlü trafik, kasisli yol, gizli buzlanma, yandan rüzgâr, gevşek zemin, tehlikeli eğim, kontrolsüz kavşak, ana yol tali yol kavşağı, dönel kavşak, köprü ve tramvay hattı levhalarını tanıman istenir.

Kaynak: 1, 2, 3, 4

Tanzim levhaları: yasak ve mecburiyet

  • Kırmızı çerçeveli daire: yasaklama veya kısıtlama
  • Mavi zeminli daire: mecburi yön gibi zorunluluk
  • Dur kırmızı zeminli, Yol ver ters üçgen
  • Kırmızı zemin, beyaz yatay çizgi: girişi olmayan yol

Tanzim levhalarında genellikle kırmızı çerçeveli daireler yasak ya da kısıtlama bildirir. Mavi zeminli daireler ise ileri, sola ya da ileri ve sola mecburi yön gibi zorunlulukları gösterir. Dur levhası kırmızı zeminlidir ve sürücüyü kesin olarak durdurur.

Yol ver levhası ters üçgen biçimindedir. Kırmızı zemin üzerindeki beyaz yatay çizgi girişi olmayan yolu, yani yolun ters yönden kullanılamayacağını bildirir. Üzerinde araç silueti olan levhalar da o araç cinsinin giremeyeceğini gösterir; kamyon giremez, motorlu bisiklet yani mopet giremez gibi.

Kaynak: 1, 2, 3

Hız, geçme ve ölçü levhaları

  • Azami hız: kırmızı çerçeveli sayı; çapraz çizgili sayı hız sınırının sonu
  • Öndeki taşıtı geçme yasağı, kamyonlara özel yasak ve yasağın sonu
  • Çapraz çizgili tanzim levhası: bütün yasaklama ve kısıtlamaların sonu
  • Gabari: yükseklik, genişlik, uzunluk; dingil başına ağırlık ayrı levha

Azami hız levhası, kırmızı çerçeveli dairede o kesimde aşılamayacak en yüksek hızı gösterir. Üzerinde çapraz çizgi bulunan hız levhası, hız sınırlamasının bittiğini bildirir. Öndeki taşıtı geçme yasağı levhasını, aynı yasağın sona erdiğini gösteren levhadan ve yalnız kamyonlar için konulan geçme yasağından ayırmalısın.

Çapraz çizgili tanzim levhası bütün yasaklama ve kısıtlamaların sona erdiğini bildirir. Gabari levhaları üzerindeki metre değeriyle yükseklik, genişlik ya da uzunluk sınırı koyar. Dingil başına ağırlık levhası ise toplam ağırlığı değil, bir dingile düşen yükü sınırlar.

Kaynak: 1, 2, 3

Bilgi ve park levhaları

  • Bilgi levhaları: yön, mesafe, otoyol başlangıcı, hizmet bilgisi
  • Park levhasındaki çizim park biçimini de gösterir
  • Park yasağı levhasında çekici ek levhası: araç çekilir
  • Yaya bölgesi levhasında saat yazısı: o saatlerde motorlu taşıta kapalı

Bilgi levhaları yol, yakın çevre ve hizmet birimleri hakkında bilgi verir; yön, mesafe, otoyol başlangıcı ve hastane gibi. Duraklama ve park levhaları ise o yerdeki düzenlemeyi gösterir. Park etmek yasaktır levhasının altındaki çekici resimli ek levha, kurala uymayan aracın çekileceğini bildirir.

Park yeri levhasındaki araç çizimi park biçimini de belirtir; levhadaki biçime uymayan araç yanlış park etmiş sayılır. Yaya bölgesi levhasının altında saat aralığı yazıyorsa yol o saatlerde motorlu taşıt trafiğine kapalıdır.

Kaynak: 1, 2

Yol çizgileri

Yol çizgileri: bölüm görseli
  • Devamlı çizgi: soldaki şeride geçilemez, üzerinden gidilemez
  • Kesik çizgi: kurallara uymak şartıyla geçilebilir
  • Yan yana kesik ve devamlı: araca en yakın çizgi geçerli
  • Yan yana iki devamlı çizgi: bölünmüş yol, karşı şeride girilmez

Yol çizgileri taşıt yolunu şeritlere ayırır. Devamlı çizgi boyunca soldaki şeride geçilemez ve çizgi üzerinden gidilemez; öndeki araçları geçmek de bu yüzden yapılamaz. Kesik çizgi ise kurallara uymak şartıyla araçlar tarafından geçilebilir.

Yan yana kesik ve devamlı çizgi varsa aracına en yakın çizginin anlamına göre hareket edersin; devamlı çizgi tarafındaki araç şerit değiştiremez, kesik çizgi tarafındaki araç uygun olduğunda geçebilir. Yan yana iki devamlı çizgi yolu bölünmüş yol durumuna getirir ve karşı yönün şeridine girilemez.

Kaynak: 1

Oklar, yazılar ve diğer yer işaretleri

Oklar, yazılar ve diğer yer işaretleri: bölüm görseli
  • Yön okları: gideceğin yöne uygun şeridi kullan
  • Yola yazılan sayı: azami hız sınırı
  • Zebra çizgileri yaya geçidi; yavaşlama çizgileri hız azaltma uyarısı
  • Taralı alana girilmez; tekerlekli sandalye sembolü engelli park yeri

Kavşağa yaklaşırken yola çizilen oklar, gideceğin yöne uygun şeridi kullanman gerektiğini bildirir. Tek bir ok, bulunduğun şeridin yalnız ileri, yalnız sağa ya da ileri ve sağa dönüş için olduğunu gösterebilir. Taşıt yoluna yazılan sayı azami hız sınırıdır; yani 50 yazıyorsa en fazla saatte 50 kilometre gidebilirsin.

Yaya geçidi yola enine çizilen paralel şeritlerle gösterilir. Yola enine çizilmiş yavaşlama uyarı çizgileri, önde hızını azaltman gereken bir kesim olduğunu söyler. Taralı alana girilmez; tekerlekli sandalye sembolü ise engelli sürücüler için park yerini gösterir.

Kaynak: 1

Videolu özet

Bu bölümün video özeti. Oynat düğmesine basana kadar YouTube'a bağlanılmaz.

Bölüm sonu mini test

Bu bölümle ilgili sınav soruları. Soruyu aç, şıkları gör, doğru cevabın nedenini oku.

  1. Aşağıdaki trafik işaretlerinden hangisi bir yasaklama veya sınırlama belirtir?Soruyu aç
  2. Aşağıdaki trafik tanzim işaretlerinden hangisi, bütün yasaklama ve kısıtlamaların sona erdiğini bildirir?Soruyu aç
  3. Şekildeki kara yolu bölümünde, yan yana çizilmiş kesik ve devamlı yol çizgileri sürücülere aşağıdakilerden…Soruyu aç
  4. I. Kesik yol çizgisi II. Devamlı yol çizgisi III. Yan yana iki devamlı yol çizgisi Taşıt yolu (Kaplama)…Soruyu aç
  5. Taşıt yolu üzerine çizilen şekildeki çizgilerin anlamı nedir?Soruyu aç
Bu bölümün testini uygulamada çözBölümün 5 sorusu, açıklamalarıyla uygulamada.
Testi uygulamada çöz

Bölümü dinle

Bu bölümün Elif ve Mert'le sohbet hâli.

Podcast'te dinle

Resmî kaynaklar

  1. Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelikwww.kgm.gov.tr
  2. Karayolları Genel Müdürlüğü: Karayolları Standart Trafik İşaret Levhalarıwww.kgm.gov.tr
  3. Karayolları Genel Müdürlüğü: Karayolu Trafik İşaretleme Standartları 1 (trafik işaret levhaları)www.kgm.gov.tr
  4. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (güncel birleştirilmiş metin; 7574 ve 7590 değişiklikleri dahil)www.tbmm.gov.tr

Resmî kaynaklara göre hazırlandı; güncel bilgi için kaynağa bak.

Uygulamada çöz50 soruluk denemeAç