Trafik levhaları ve yer işaretlemeleri

ElifMert, yolda üçgen şeklinde bir levha gördün. Ne yaparsın?

MertÜçgen mi? Güzel şekil! Yavaşça bakarım, belki fotoğraf bile çekerim.

ElifFotoğraf yerine daha işe yarar bir şey yapacaksın. Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugün konumuz trafik levhaları ve yer işaretlemeleri.

MertLevhalar yolun sessiz öğretmenleri bence. Ama bazen o kadar çok şey söylüyorlar ki hangisine kulak vereceğimi şaşırıyorum.

ElifO yüzden önce grupları ayıralım. Trafik işaret levhaları beş gruba ayrılır. Birincisi tehlike uyarı işaretleri. Bunlar yol ve çevresindeki tehlikeleri sürücüye bildirir.

Mertİkincisi?

ElifTrafik tanzim işaretleri. Uyulması gereken yasaklama, kısıtlama ve mecburiyetleri gösterir. Üçüncüsü bilgi işaretleri. Yol, yakın çevre ve çeşitli hizmet birimleri hakkında bilgi verir.

MertDördüncü ve beşinci?

ElifDördüncüsü duraklama ve park işaretleri. Duraklama ve park düzenlemelerini belirler. Beşinci grup ise erişme kontrollü karayollarında kullanılan otoyol işaretleridir.

MertPeki ben kendi mahallemde güzel bir levha yapıp asarsam olur mu? "Burası Mert'in sokağı" gibi.

ElifOlmaz. Levhaların standardını Karayolları Genel Müdürlüğü belirler. Kimse kendiliğinden yola trafik işareti koyamaz.

MertTamam, sokağımı gizli tutuyorum. Peki tanzim ile uyarı arasında fark ne?

ElifTanzim levhası yasak, kısıtlama ve mecburiyet bildirir. Uyarı levhası ise yalnızca tehlikeyi haber verir. Bu ayrım sınavda çok işe yarar.

MertŞimdi dönelim üçgenime. Tehlike uyarı levhasını görünce ne yapmalıyım?

ElifTehlike uyarı levhaları sürücüyü ilerideki tehlikeye karşı önceden uyarır. Genel olarak üçgen biçimlidir. Böyle bir levhayı gören sürücü hızını azaltır, dikkatli geçer ve takip mesafesini artırır.

MertAma bazen "hızlanayım da tehlikeyi çabuk geçeyim" diye düşünüyorum.

ElifYanlış! Hızlanmak ya da öndeki aracı geçmeye kalkmak uyarının amacına terstir.

MertPeki "takip mesafesini azaltayım, öndeki araca iyice yaklaşayım" desem?

ElifO da yanlış. Uyarı levhasında "takip mesafesini azalt" ve "öndeki aracı geç" şıkları hep yanlıştır. Ayrıca yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken öndeki aracı geçmek yasaktır.

MertHangi levhaları tanımam gerekiyor?

ElifSınavda iki yönlü trafik, kasisli yol, gizli buzlanma, yandan rüzgâr, gevşek zemin, tehlikeli eğim, kontrolsüz kavşak, ana yol tali yol kavşağı, dönel kavşak, köprü ve tramvay hattı levhalarını tanıman istenir.

MertUzun liste. Yani üçgen levha deyince aklıma hız azaltmak, dikkat etmek, mesafeyi artırmak gelecek.

ElifTam olarak. Şimdi tanzim levhalarına geçelim. Genellikle kırmızı çerçeveli daireler yasak ya da kısıtlama bildirir.

MertMavi daire de var, o ne?

ElifMavi zeminli daireler ileri, sola ya da ileri ve sola mecburi yön gibi zorunlulukları gösterir. Yani kırmızı çerçeve yasak ya da kısıtlama, mavi zemin zorunluluk.

MertDur levhası da kırmızı zeminli galiba.

ElifDoğru. Dur levhası kırmızı zeminlidir ve sürücüyü kesin olarak durdurur. Yol ver levhası ters üçgen biçimindedir.

MertKırmızı zeminin üzerinde beyaz çizgi olan levha da giriş yasağı değil mi?

ElifÇok yakın! Kırmızı zemin üzerindeki beyaz yatay çizgi girişi olmayan yolu bildirir. Yani yolun ters yönden kullanılamayacağını gösterir. Bunu taşıt trafiğine kapalı yol levhasından ayırt etmelisin.

MertPeki üzerinde kamyon resmi olan levha?

ElifÜzerinde araç silueti olan levhalar o araç cinsinin giremeyeceğini gösterir. Kamyon giremez, motorlu bisiklet yani mopet giremez gibi.

MertHız levhası da bildiğim şey: kırmızı çerçeve, içinde sayı.

ElifEvet. Azami hız levhası, kırmızı çerçeveli dairede o kesimde aşılamayacak en yüksek hızı gösterir. Üzerinde çapraz çizgi bulunan hız levhası ise hız sınırlamasının bittiğini bildirir.

MertÇapraz çizgi bitti demek. Öndeki aracı geçme yasağı da öyle mi?

ElifBurada üç levha var. Öndeki taşıtı geçme yasağı levhasını, aynı yasağın sona erdiğini gösteren levhadan ve yalnız kamyonlar için konulan geçme yasağından ayırmalısın.

MertPeki çapraz çizgili tanzim levhası?

ElifÇapraz çizgili tanzim levhası bütün yasaklama ve kısıtlamaların sona erdiğini bildirir.

MertGabari levhası da var. O ne ölçüyor?

ElifGabari levhaları üzerindeki metre değeriyle yükseklik, genişlik ya da uzunluk sınırı koyar. Dingil başına ağırlık levhası ise toplam ağırlığı değil, bir dingile düşen yükü sınırlar.

MertYani levhada altı ton yazıyorsa aracım toplam altı tondan fazla olamaz demek.

ElifHayır, yanlış! Dingil başına ağırlık levhası bir dingile düşen yükü sınırlar. Toplam ağırlık sınırı değildir.

MertAnladım, dingil başına. Şimdi bilgi ve park levhalarına gelelim.

ElifBilgi levhaları yol, yakın çevre ve hizmet birimleri hakkında bilgi verir. Yön, mesafe, otoyol başlangıcı ve hastane gibi.

MertPark levhaları?

ElifDuraklama ve park levhaları o yerdeki düzenlemeyi gösterir. Park etmek yasaktır levhasının altındaki çekici resimli ek levha, kurala uymayan aracın çekileceğini bildirir.

MertYani çekici resmi görürsem arabam benimle vedalaşabilir.

ElifÇekilebilir, evet. Park yeri levhasındaki araç çizimi park biçimini de belirtir. Levhadaki biçime uymayan araç yanlış park etmiş sayılır.

MertYaya bölgesi levhasının altında saat yazıyorsa?

ElifO saatlerde yol motorlu taşıt trafiğine kapalıdır. Şimdi yol çizgilerine geçelim. Yol çizgileri taşıt yolunu şeritlere ayırır.

MertDevamlı çizgi nedir? Bana bir kural var gibi geliyor.

ElifDevamlı çizgi boyunca soldaki şeride geçilemez ve çizgi üzerinden gidilemez. Öndeki araçları geçmek de bu yüzden yapılamaz. Kesik çizgi ise kurallara uymak şartıyla araçlar tarafından geçilebilir.

MertPeki yan yana kesik ve devamlı çizgi olursa?

ElifAracına en yakın çizginin anlamına göre hareket edersin. Devamlı çizgi tarafındaki araç şerit değiştiremez. Kesik çizgi tarafındaki araç uygun olduğunda geçebilir.

MertYan yana iki devamlı çizgi?

ElifYolu bölünmüş yol durumuna getirir ve karşı yönün şeridine girilemez. İki devamlı çizgi hiçbir koşulda geçilemez.

MertSon olarak yola çizilen oklar, yazılar...

ElifKavşağa yaklaşırken yola çizilen yön okları, gideceğin yöne uygun şeridi kullanman gerektiğini bildirir. Tek bir yön oku, bulunduğun şeridin yalnız ileri, yalnız sağa ya da ileri ve sağa dönüş için olduğunu gösterebilir.

MertYola yazılan sayı ne anlama geliyor?

ElifTaşıt yoluna yazılan sayı azami hız sınırıdır. Yani elli yazıyorsa en fazla saatte elli kilometre gidebilirsin.

MertPeki o sayı en az hızı gösteriyorsa?

ElifHayır, asgari hız ya da mesafe değildir. Azami hızdır.

MertYaya geçidi nasıl gösterilir?

ElifYola enine çizilen paralel şeritlerle. Yola enine çizilmiş yavaşlama uyarı çizgileri ise önde hızını azaltman gereken bir kesim olduğunu söyler.

MertTaralı alan ve tekerlekli sandalye sembolü?

ElifTaralı alana girilmez. Tekerlekli sandalye sembolü ise engelli sürücüler için park yerini gösterir. Ve şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Levhalara asla fotoğraf amaçlı bakmıyorum.

ElifBir: tanzim levhası yasak, kısıtlama ve mecburiyet bildirir. Uyarı levhası yalnızca tehlikeyi haber verir.

Mertİki: uyarı levhasında "takip mesafesini azalt" ve "öndeki aracı geç" şıkları hep yanlıştır.

ElifÜç: kırmızı zemin beyaz yatay çizgi girişi olmayan yoldur. Taşıt trafiğine kapalı yol levhasından ayırt et.

MertDört: üzerinde altı ton yazan levha dingil başına yük sınırıdır. Toplam ağırlık sınırı değildir.

ElifBeş: park bilgi levhasındaki biçime uymayan araçlar ile çekici ek levhasının anlamı sorulur.

MertAltı: yan yana çizgilerde araca en yakın çizgi kuralı geçerli. İki devamlı çizgi hiçbir koşulda geçilemez.

ElifYedi: yola yazılan sayı azami hızdır. Asgari hız ya da mesafe değildir. Harika! Bölümü tek cümleyle özetlesene.

MertÜçgen deyince yavaşla ve dikkat et, devamlı çizgi deyince geçme, yola yazılan sayı da en fazla hız demek.

ElifFotoğraf çekmeyi bıraktığına sevindim. Bir sonraki bölümde hızı, takibi ve fren mesafesini konuşacağız.

MertFren mesafesi ilginç duruyor. Hazırım.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!