Yaptırımlar: puan, geri alma, iptal, alkol

ElifMert, bugün konumuz biraz ciddi. Ceza puanı hobi olarak toplanır mı sence?

MertHobi olsa koleksiyon yapardım ama bence hayır, toplanmaması gereken bir şey bu.

ElifÇok doğru. Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugün konumuz yaptırımlar: puan, geri alma, iptal ve alkol.

MertPeki, notlarımı hazırladım. Puanla başlıyoruz sanırım.

ElifEvet. Trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde toplam yüz ceza puanını dolduran sürücünün belgesi iki ay süreyle geri alınır ve sürücü eğitime tabi tutulur.

MertYani yüz puana ulaşınca iki ay ehliyetsiz kalıyorum.

ElifBelge iki ay geri alınır. Aynı yıl içinde ikinci kez yüz puana ulaşan sürücünün belgesi dört ay geri alınır. Ayrıca psiko-teknik değerlendirme ile psikiyatri uzmanı muayenesi yapılır.

MertÜçüncüsünde?

ElifBir yıl içinde üç kez yüz puanı dolduran sürücünün belgesi süresiz olarak iptal edilir. Ölümle sonuçlanan trafik kazasına asli kusurlu olarak sebep olan sürücülerin belgeleri ise bir yıl süreyle geri alınır.

MertNot alıyorum: ilk yüz puan iki ay, ölümlü kazada asli kusur bir yıl, bir yılda üçüncü yüz puan iptal.

ElifTam böyle sorulur. Şimdi şu önemli ayrımı yapalım: geri alma ile iptal.

Mertİkisi aynı şey değil mi? Sonuçta ehliyet elimde olmuyor.

ElifHayır, aynı değil! Geri alma geçici bir tedbirdir. Belge belirli süre sürücüden alınır ve süre sonunda iade edilir.

MertSüre dolunca direkt alıyor muyum?

Elifİdari para cezaları ödenmişse ve gerekiyorsa psiko-teknik değerlendirme tamamlanmışsa iade edilir. İptalde ise belge hükümsüz hâle gelir.

MertPeki iptalde ne yapıyorum?

ElifSürücü yeniden kursa gidip sınavda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almak zorundadır. Kursa başlayabilmek için çoğu durumda kanunda öngörülen süre kadar beklemek, cezaları ödemek ve psiko-teknik değerlendirmeden geçmek gerekir.

MertBelgem geri alınmışken araç kullanırsam?

ElifBelgesi geri alınmış hâlde araç kullanan sürücüye idari para cezası uygulanır. Sınavda bu şıkta idari para cezası doğrudur.

MertPeki bu kurallarda yeni bir değişiklik var mı? Duydum ki yeni bir kanun çıkmış.

ElifEvet. Yirmi yedi Şubat iki bin yirmi altıda yürürlüğe giren yedi bin beş yüz yetmiş dört sayılı Kanun cezaları kademeli hâle getirdi.

MertKırmızı ışıkta nasıl?

ElifKırmızıya uyma kuralı son ihlalden geriye doğru bir yıl içinde üç kez ihlal edilirse belge otuz gün geri alınır. Dört kez ihlalde altmış gün, beş kez ihlalde doksan gün geri alınır. Altı kez ihlalde belge iptal edilir.

MertPeki kırmızıda geçip kazaya sebep olursam?

ElifKırmızı ışık ihlaliyle trafik kazasına sebep olan sürücünün belgesi altmış gün geri alınır. Zabıtanın dur ikazına uymadan kaçan sürücünün de belgesi altmış gün geri alınır ve aracı altmış gün trafikten men edilir.

MertAnladım. Yeni sistemde ceza kademeli, kırmızıda ihlal sayısı arttıkça geri alma süresi uzuyor.

ElifAynen. Şimdi hız, telefon ve kemer. Hız aşımında para cezası aşım miktarına göre kademeli artar.

MertPeki belge geri alma? Sınırı yüzde on aşsam ehliyetimi alırlar mı?

ElifYanlış! Belge geri alma ancak çok yüksek aşımlarda devreye girer. Sınırı yüzde on aşmak belge geri alma sebebi değildir.

MertO zaman eşikler neler?

ElifYerleşim yeri içinde sınırı kırk altı ile elli beş kilometre aşana otuz, elli altı ile altmış beş aşana altmış, altmış altı ve üzeri aşana doksan gün. Yerleşim yeri dışında bu eşikler elli bir ile altmış, altmış bir ile yetmiş ve yetmiş bir kilometre ve üzeridir.

MertAğır oldu bu. Telefon?

ElifSeyir hâlinde cep telefonu kullanmak, bir yıl içinde üçüncü ve sonraki ihlalde otuz gün geri almaya yol açar.

MertKemer?

ElifEmniyet kemeri kuralı bir yıl içinde dört ya da daha fazla kez ihlal edilirse yine otuz gün geri alma uygulanır. Sınavda hız sınırını yüzde on aşmak geri alma sebebi değildir. Yüz puan ve ölümlü kazada asli kusur geri alma sebebidir.

MertAlkole gelelim. Bu kısmı dikkatli dinleyeceğim.

ElifKanındaki alkol miktarı sıfır virgül elli promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin araç kullanması yasaktır. Sıfır virgül yirmi promilin üzerinde olan diğer araç sürücülerinin de araç kullanması yasaktır.

MertYani otomobilde sıfır virgül elli, ticari araçta aynı.

ElifHayır, yanlış! Hususi otomobil sınırı sıfır virgül elli promildir. Ticari ve diğer araçlarda sınır daha düşüktür, sıfır virgül yirmi promil.

MertSınırı aşarsam ne oluyor?

ElifYasal sınırın üzerinde alkollü araç kullanan sürücünün belgesi ilk defasında altı ay geri alınır. Beş yıl içinde tekrarında ikinci defa iki yıl, üçüncü ve sonraki defalarda beşer yıl olur.

MertCeza kanunu da var mı?

ElifBir promilin üzerinde alkollü çıkan sürücü hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Ölçüm yaptırmayı reddeden sürücünün belgesi beş yıl süreyle geri alınır.

MertAlkol neden bu kadar tehlikeli?

ElifAlkol merkezi sinir sistemini etkileyip refleksleri ve karar vermeyi yavaşlatır.

MertSon konu: uyuşturucu ve uyarıcı madde.

ElifUyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücü araç kullanmaktan men edilir. Yedi bin beş yüz yetmiş dört sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonra bu sürücüye idari para cezası uygulanır ve sürücü belgesi iptal edilir.

MertEskiden beş yıl geri alma vardı, onu hatırlıyorum.

ElifEskiden uygulanan beş yıl geçici geri alma kuralı kalkmıştır. Ayrıca Türk Ceza Kanunu hükümleri de uygulanır.

MertYeniden belge almak isteyen ne yapar?

ElifYeniden belge almak isteyen kişinin iptal tarihinden itibaren en az beş yıl beklemesi, cezaları ödemesi, psiko-teknik değerlendirmeden ve sağlık kurulu raporundan geçmesi gerekir. Sonra sürücü kursuna gidip sınavda başarılı olması gerekir.

MertYani sadece para cezası olmaz.

ElifDoğru. Sınavda idari para cezası ve belge iptali doğrudur. Altı ay geri alma ya da yalnız para cezası eski ve yanlış şıklardır. Ve şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Notlarım önümde.

ElifBir: ilk yüz puan iki ay. Ölümlü kazada asli kusur bir yıl. Bir yılda üçüncü yüz puan iptal.

Mertİki: belge geri alınmışken araç kullanana idari para cezası seçeneği doğrudur.

ElifÜç: yeni sistemde ceza kademelidir. Kırmızıda ihlal sayısı arttıkça geri alma süresi uzar.

MertDört: hız sınırını yüzde on aşmak geri alma sebebi değildir. Yüz puan ve ölümlü kazada asli kusur geri alma sebebidir.

ElifBeş: hususi otomobil sınırı sıfır virgül elli promildir. Ticari ve diğer araçlarda sınır daha düşüktür, sıfır virgül yirmi promil.

MertAltı: uyuşturucuda idari para cezası ve belge iptali doğrudur. Altı ay geri alma ya da yalnız para cezası eski ve yanlış şıklardır.

ElifHarika! Bölümü tek cümleyle özetlesene.

MertGeri alma geçici, iptal hükümsüz; alkol ve uyuşturucu ise hiç yan yana gelmemeli direksiyonla.

ElifÇok doğru. Bir sonraki bölümde kaza anı yükümlülüklerini ve kusuru konuşacağız.

MertAnladım, ciddi konulara devam ediyoruz. Hazırım.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!