Sürücü belgesi, tescil, muayene ve sigorta

ElifMert, sürücü olmak için ne gerekir? Düşün bakalım.

MertKolay! Önce bir araba sahibi olmalısın, bir de güzel bir mesleğin. Araba yoksa sürücü de yok.

Elifİkisi de gerekmiyor, şimdi göreceksin. Ehliyet Sohbetleri'ne hoş geldiniz! Bugün konumuz sürücü belgesi, tescil, muayene ve sigorta.

MertPeki belgeler, kâğıtlar... cüzdanımı hazırladım. Başlayalım.

ElifSürücü belgesi için yönetmelikteki yaş ve deneyim şartı, en az ilkokul eğitimi, sağlık şartı ve adli sicil şartı aranır. Ayrıca sürücü kursunda eğitimi tamamlayıp sınavları başararak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almak gerekir.

MertYani meslek ve araba şart değil.

ElifDoğru. Bir mesleğe ya da motorlu araca sahip olmak şart değildir. Kurs izni ve sınavlar Millî Eğitim Bakanlığının, belgenin düzenlenmesi İçişleri Bakanlığının görevidir.

MertSınıflar dediğin harfler. Hepsi birbirine karışıyor.

ElifAraç cinsine göre ayrılır. M sınıfı mopedler, A bir, A iki ve A sınıfları motosikletler içindir. A iki, A bir ile A arasındaki orta güçteki motosikletleri kapsar.

MertB sınıfı herhalde otomobil.

ElifB sınıfı otomobil ve kamyonet kullananlara verilir. BE sınıfı ise B sınıfı araçlara takılan römorklu birleşik araçlar içindir.

MertC ve D?

ElifC ve CE sınıfları kamyon ve çekici içindir. D bir, D ve DE sınıfları minibüs ve otobüs içindir.

MertPeki traktör ve iş makinesi?

ElifF sınıfı lastik tekerlekli traktör, G sınıfı iş makinesi içindir. K sınıfı ise sürmeyi öğrenen adaylar içindir, yani sürücü aday belgesi. Sınavda B sınıfı otomobil ve kamyonet, F traktör, G iş makinesi, M moped sınıfıdır.

MertŞimdi yaşlar. Bunları ezberlemem lazım.

ElifM, A bir ve B bir sınıfı için on altı yaşını bitirmiş olmak gerekir. A iki, B, BE, C bir, C bir E, F ve G sınıfı için on sekiz yaş aranır.

MertA sınıfı?

ElifA sınıfı için yirmi yaş ve en az iki yıllık A iki deneyimi gerekir. Yirmi dört yaşını dolduranlardan deneyim istenmez.

MertAğır sınıflar?

ElifC, CE, D bir ve D bir E sınıfı için yirmi bir, D ve DE sınıfı için yirmi dört yaş aranır. Sınavda B sınıfı için on sekiz, M ve A bir için on altı, D sınıfı için yirmi dört yaşını bitirmiş olmak gerekir.

MertPeki belge ne kadar geçerli?

ElifM, A bir, A iki, A, B bir, B, BE, F ve G sınıfı belgeler on yıl geçerlidir. C bir, C bir E, C, CE, D bir, D bir E, D ve DE sınıfı belgeler beş yıl geçerlidir. Yani ağır sınıflar beş yıl.

MertBelgemi evde unutursam?

ElifSürücü araç kullanırken belgesini yanında bulundurmak ve yetkililer istediğinde göstermek zorundadır. Belge kullanılan aracın cinsine de uygun olmalıdır.

MertTaşınırsam adresimi değiştirmem gerekmez mi?

ElifGerekir. İkamet adresi değişikliği belgeyi veren kuruluşa otuz gün içinde bildirilir. Süresi dolmuş belgeyle araç kullanmak yaptırıma bağlıdır.

MertPeki aday sürücülük nedir? Yeni ehliyet alanlara denir galiba.

ElifBelgeyi ilk kez alanlar ile belgesi iptal edildikten sonra yeniden alanlar, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl aday sürücü sayılır.

MertBu sürede bir şey olursa?

ElifBelgenin geri alınmasını gerektiren bir ihlal yapmak, yetmiş beş ceza puanını aşmak ya da araç cinsine bakılmaksızın sıfır virgül yirmi promilin üzerinde alkollü araç kullanmak aday sürücü belgesinin iptaline yol açar.

MertPeki sıfır virgül yirmi sadece otomobilde mi geçerli?

ElifHayır. Araç cinsine bakılmaksızın geçerli. Yayalara geçiş hakkı vermeme ya da koruyucu sistem kullanmama kurallarından birinin üç kez ihlali de aynı sonucu doğurur. Sınavda aday sürücülük süresi iki yıldır.

MertŞimdi tescile gelelim.

ElifTescil edilen araçlar tescil belgesi ve plakası olmadan yola çıkamaz. İkisi de araç üzerinde bulunmalıdır.

MertBir de eski bir isim vardı.

ElifKanundaki eski trafik belgesi ifadesi iki bin on yedide tescil belgesi olarak değiştirilmiştir. Sınavda ve bazı yönetmelik hükümlerinde eski adıyla da karşına çıkar.

MertArabama gaz takarsam bunu bildirmem gerekir mi? Yoksa sonra söylerim.

ElifMevzuata uygun teknik değişiklik, örneğin gaz yakıt sistemi takılması, otuz gün içinde tescil kayıtlarına işlenir. Tescil belgesi bu süre boyunca geçerliliğini korur. Sınavda gaz takılması, renk ya da teknik değişiklik: otuz gün.

MertAraç satarsam? Kâğıdı imzalayıp elden versem yeter.

ElifYanlış! Tescilli araçların satış ve devri noterde yapılır.

MertPeki muayene? Hep beklediğim yer.

ElifAracın uygunluk belgesindeki imal tarihinden itibaren hususi ve resmî otomobiller ilk üç yaş sonunda, sonra her iki yılda bir muayeneye girer.

MertMotosiklet de aynı mı?

ElifMotosiklet gibi iki veya üç tekerlekli araçlar da ilk üç yaş sonunda, sonra iki yılda bir muayene edilir. Lastik tekerlekli traktörler ilk üç yaş sonunda, sonra üç yılda bir muayeneye girer.

MertDiğer araçlar?

ElifDiğer motorlu araçlar, römorklar ve yarı römorklar ilk bir yaş sonunda, sonra her yıl muayeneye girer.

MertPeki aracın sahibi ya da sürücüsü değişirse özel muayene gerekir mi?

ElifHayır. Sahip ya da sürücü değişmesi özel muayene gerektirmez. Kazaya karışıp yetkili zabıtaca gerekli görülen ve üzerinde değişiklik yapılan araçlar özel muayeneye tabidir. Bu kontroller muayene istasyonlarında yapılır.

MertSon konu sigorta. Kaskoyu yaptırırsam yeter mi?

ElifYanlış! İşletenler zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır. Kasko, hırsızlık ya da deprem sigortası zorunlu değildir.

MertSigortam yoksa ne olur?

ElifZorunlu sigortası olmayan araç trafikten men edilir ve ilk tescil için sigorta poliçesi aranır.

MertAraçta bulunması gereken belge hangisi? Bakım kartı mı, kasko poliçesi mi?

ElifAraçta bulunması zorunlu belge tescil belgesidir. Bakım kartı ve kasko poliçesi zorunlu değildir.

MertPeki donanım?

ElifMotosiklet ve moped dışındaki motorlu araçlarda iki adet reflektör bulunur. Otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, çekici ve tehlikeli madde taşıyan araçlarda yangın söndürme cihazı bulunur.

Mertİlk yardım çantası?

Elifİlk yardım malzemelerinin araçta bulunması Sağlık Şartları Yönetmeliğiyle zorunlu kılınmıştır. Sınav sorularında motosiklet, moped ve traktör bu kuralın dışında sayılır. Ve şimdi geldik dikkat köşesine! Sınavda puan kaybettiren tuzakları tek tek sayıyoruz. Mert, hazır mısın?

MertHazırım. Cüzdanım dolu, kafam boş değil.

ElifBir: bir meslek sahibi olmak ve araç sahibi olmak sürücü olmanın şartı değildir.

Mertİki: B sınıfı otomobil ve kamyonet. F traktör, G iş makinesi, M moped sınıfıdır.

ElifÜç: B sınıfı için on sekiz, M ve A bir için on altı, D sınıfı için yirmi dört yaşını bitirmiş olmak gerekir.

MertDört: M, A bir, A iki, A, B bir, B, BE, F ve G on yıl. Ağır sınıflar beş yıl geçerlidir.

ElifBeş: aday sürücülük süresi iki yıldır. Şıklarda genellikle "iki yıl" doğrudur.

MertAltı: gaz takılması, renk ya da teknik değişiklik otuz gün. Satış ve devir noterde.

ElifYedi: motosiklet ilk üç yaş sonra iki yılda bir. Sahip ya da sürücü değişmesi özel muayene gerektirmez.

MertSekiz: reflektör, ilk yardım çantası, yangın söndürücü zorunlu. Dönerli sarı lamba otomobilde zorunlu değildir.

ElifHarika! Bölümü tek cümleyle özetlesene.

MertSürücü olmak için araba da meslek de gerekmez, ama sigorta, tescil, noter ve muayene konusunda tuzağa düşmeyeceğim.

ElifCüzdanını bu kadar doğru doldurmuşsun. Bir sonraki bölümde yaptırımları konuşacağız: puan, geri alma, iptal ve alkol.

MertYaptırım mı? Biraz korkutucu ama hazırım.

Elifİyi yolculuklar, kemerler takılı kalsın!